pompaakademisi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Reklam
Anasayfa 4. Uygulamalar 4.2. Dalgıç Pompalarda Soğutma Ceketi Uygulaması

4.2. Dalgıç Pompalarda Soğutma Ceketi Uygulaması

e-Posta

Dalgıç pompalar, kullanım ortamları nedeniyle kuru tip motorlara göre farklılık gösterir. Kuru tip motorlu santrifüj pompalarda herhangi bir arıza durumunda pompa ya da motora müdahale kolay ve daha ekonomiktir. Dalgıç pompalar sondaj kuyuları, depo içleri gibi yerlerde çalıştığından, kuru tip motorlu diğer pompalara göre ulaşımı çok daha zor, zaman alıcı ve masraflıdır. Bu nedenle dalgıç pompaların seçiminde pompanın çalışacağı ortam koşullarının her açıdan çok iyi irdelenmesi ve arıza riskinin minimize edilmesi diğer kuru tip motorlu pompalara göre çok daha önemlidir.

Her motorda olduğu gibi dalgıç motorlar da çalışma sırasında ısınmaktadır ve motorun yanmasını engellemek için oluşan fazla ısının bir şekilde tahliye edilmesi gerekmektedir. Kuru tip motorlarda motor, fanlar vasıtasıyla hava ile soğutulmaktadır. Dalgıç motorlarda motorun soğutulmasının önemi ve soğutma yöntemleri motorun fiziki yapısı ve çalıştığı ortam gereği kuru tip motorlara göre farklılık gösterir. Dalgıç motorlar su içerisinde çalıştığından motor, pompanın çalıştığı ortamdaki suyun dalgıç motor yüzeyinde oluşturduğu konveksiyon akımı ile soğutulur. Dalgıç motorlarda soğutma ve yağlama motorun içine koyulmuş olan su (bazen propilen glikol) ya da yağ, motor yataklarında yağlamayı sağladığı gibi bir miktarda soğutma gerçekleştirmektedir. Ancak dalgıç motorun sağlıklı soğutulması için bu tek başına yeterli değildir. Motorun ısısının motor yüzeyinden tahliye edilmesi için su içerisinde çalışan motor yüzeyinde optimum bir sıvı akışı sağlanmalıdır.

Bunun için motor kesitini kaplayan suni bir kesit alanı oluşturulmalıdır. Soğutma ceketi, dalgıç pompaların geniş açılmış olan sondaj kuyuları, depolar, keson kuyular, havuzlar gibi birçok alanda ya da yüksek sıcaklıktaki jeotermal kuyular ve korozif özellikteki sıvılarda sağlıklı çalışabilmesi için gerekli olan hayati bir aksesuardır.

Dalgıç pomplarda soğutma ceketi uygulaması aşağıdaki çalışma koşullarında gereklilik göstermektedir;

1)Dalgıç Motorun ısıl olarak yüklemeye tabi olduğu durumlar;

- Yüksek voltajlı çalışma riskinin olduğu durumlarda,

- düşük voltajlı çalışma riskinin olduğu durumlarda,

- kuru çalışma riskinin olduğu durumlarda,

- aşırı yükleme altında çalışma durumunda,

- Yüksek ortam sıcaklığı(özellikle jeotermal kuyularda çalışma)

- yetersiz soğutmaya neden olan dalgıç motor yüzeyindeki düşük hızlı su akışı. (Bu durum dalgıç motor çapına göre çok daha geniş sondaj kuyularında, keson kuyu uygulamalarında ya da havuz veya depolardan dalgıç pompalar ile su terfilendirilmesi gibi uygulamalar için geçerlidir.)

-Dalgıç pompa motorları pompa grubunun altında yeraldığından, bazı kuyularda ve depo montajlarında kuyu ya da depo tabanına yakın çalıştığından kum ya da farklı sediment ile temas riski en fazla olan bölümdür. Dalgıç motor çevresinde sediment birikimi olması durumunda motor yüzeyinde su teması ve dolayısıyla ısı transferi azalmakta ve motor ısısı artarak motor sarımlarında tahribatlar oluşmaktadır. Bu durum motor ömrünü azaltmakta ve hatta dalgıç motorun yanmasına neden olmaktadır.

Korozif sıvılarda korozif hareket hızı her 10°C’ lik ısı düşüşü için yarıya iner. Yapılan testler göstemiştir ki, soğutma ceketi motor ısısını yaklaşık 10 ile 20° C mertebesinde düşürebilmektedir ve bu da hem motorun yanma riskini, hem de motorun korozyona uğrama hızını düşürerek, daha uzun bir kullanım ömrü sağlamaktadır.

Bir depodan, bir gölden ya da  bir havuzdan dalgıç pompa ile su terfilendirmesi yapılacağı durumlarda mutlaka soğutma ceketi, aynı tür yerlerde pompa tabanda yatay çalışacak ise pompa ve soğutma ceketini sediment birikiminden uzak tutmak için destek ayağı ve soğutma ceketinin emiş yapılan alt kısmına filtre kullanılmalıdır.

Kuyu teçhiz borusunun dalgıç motorun çapından çok geniş olduğu ve sondaj kuyularında montaj dik olduğundan ve pompa kolon borusu ile askıda olduğundan destek ayağına eğer sediment ile temas riski yoksa filtreye ihtiyaç yoktur.

 

Dalgıç motorun çalışma sırasında yüklenmiş olduğu ısıyı suya transferi için dalgıç motoru yüzeyindeki su hızının minimum 0,5 m/saniye, maksimum ise 3 m/saniye olması gerekmektedir.

Eğer bir sondaj kuyusunda, sondaj kuyusuna ait teçhiz borusu çapı dalgıç motor çapından çok geniş ise dalgıç motorun soğumasını sağlayan konveksiyon akımının hızı motoru soğutmaya yetmez ve dalgıç motorun yanma riski artar.

ÖRNEK:

Kuyu Çapı: 350 mm

Dalgıç motor çapı:150 mm

Pompa debisi: 30m³/saat

S : Teçhiz borusu alanı

S = π.r² = 3,14 x (0,175)² = 0,096 m²

s : dalgıç motor alanı

s = π.r² = 3,14 x (0,075)² = 0,0056 m²

ν(m/sn) = Q(m3/sn) / S – s (m2)

hız formülünden;

ν =0,00083 / (0,096 – 0,05625) = 0,02 m/sn

0,02 m/sn lik hız olması gereken  0,5 m/sn lik kritik hızdan daha düşük olduğundan, yeterli soğutma sağlanabilmesi için bu kuyuda çalışacak dalgıç pompa montajında mutlaka soğutma ceketi kullanılmalıdır.

Dalgıç motorun çapı ile kuyu teçhiz borusu çapı arasındaki mesafe, dalgıç pompa debisi de dikkate alınarak hesaplanmış olsa ve su hız teorik olarak yeterli olsa da bazı durumlarda soğutma kullanılması gerekebilir. Bu durumlar düşük voltaj, yüksek voltaj, kuru çalışma riskinin olduğu yerlerde, pompa ve dolayısı ile dalgıç motora aşırı yükleme yapıldığı durumlarda ve jeotermal uygulamalardır. Bu durumlarda mevcut su hızı hesaplanır ve soğutma ceketi kullanılarak bu hız 3 m/sn’ ye kadar yükseltilerek motor  soğutması arttırılabilir.

 

Yazarın izni ile yayınlanmaktadır.

 

Ali Umut ÇAKICI

Jeoloji Mühendisi

Grundfos Pompa Dalgıç Pompa Ürün Sorumlusu

 

Yorum ekle

Makaleler için yorum ekleyebilirsiniz


Güvenlik kodu
Yenile

 

©Pompa Akademisi

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalelerin tüm hakları Pompa Akademisi’ne aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

Ürün Tanıtımı

ModülTANK Sıvı Depolama Çözümleri

 

http://www.pompaakademisi.com/modultank_dosyalar/image001.jpg

ModülTANK her türlü sıvı depolama ihtiyacı için hızlı, ucuz ve taşınabilir seçenekler sunar.

 

Devamını oku...
 
Grundfos MP 204 Motor Koruma Ünitesi


 

Dalgıç pompalar çalıştığı ortam gereği diğer pompalara göre çok daha zor koşullar altında çalışmaktadır. Dalgıç pompalarda bir arızanın kullanıcıya olan maliyeti genellikle diğer pompalar ile kıyaslandığında çok yüksektir. Yine çalıştığı ortam gereği dalgıç pompaları ve motorlarını izlemek diğer kuru rotorlu pompalara göre hem daha zor hem de çok daha fazla önem arz etmektedir. Sorunsuz pompa kullanımı için pompayı izleyebilmek ve zamanında müdahale etmek problemlerin büyük bir kısmını çözmemizi ve bakım maliyetlerini minimize etmemizi sağlayacaktır.
Devamını oku...
 

Anketler

Santrifüj Pompa Satın Alırken Yerli Marka mı Yabancı Marka mı Tercih Ediyorsunuz?
 

Hocamız

Prof. Dr. Kirkor YALÇIN

Özgeçmişi

10.03.1939 tarihinde Kayseri ilinin Develi ilçesinde doğdu. İlk ve Ortaokulu Develi’de okudu. 1958 yılında Cağaloğlu İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. 1964 yılında İstanbul teknik Üniversite’si Makine Mühendisliği Fakültesi’nden Yüksek Mühendis olarak mezun oldu.

 

Devamını oku...

Facebook Share

Facebook'ta Paylaş

Eğitim Duyurusu

Reklam

Her Gün Bir Bilgi

Eksenel Akışlı Pompa

Pompa içerisindeki akışın tamamen eksenel olduğu, hızın radyal bileşeninin olmadığı pompalar. Akışkan mil eksenine paralel doğrultularda hareket eder. İngilizce kaynaklarda “propeller pump” olarak ta adlandırılır. Çünkü içerisinde çarktan ziyade bir fan vardır. Göreceli olarak yüksek debiler ve düşük basma yükseklikleri için kullanılır. Genellikle bir boru içerisindeki eksenel akışlı bir fandan meydana gelmiştir. Bazı türlerde çark üzerindeki kanat açıları değiştirilerek basınç/debi dengesi değiştirilebilir. Boyut olarak diğer pompalara göre çok küçüktürler. Kimya endüstrisinde büyük debilerde akışkanları hareketlendirmek için kullanılırlar. Genelde düşük basma yüksekliği olan ısıtma sistemi, nükleer tesislerde soğutma suyu sirkülasyonu gibi sirkülasyon uygulamalarında kullanılırlar.

Logo'nun Hikayesi

Pompa Akademisi Logosu, santrifüj pompaların salyangozunu andıran bir Fibonacci Spirali ve bu spirali birleştiren, çark kanatlarını andıran eğrilerden oluşmaktadır. Fibonacci Spirali, kenar uzunlukları Fibonacci Sayıları'na (1, 1, 2, 3, 5, 8...) eşit olan karelerin karşı köşelerinin birleştirilmesi ile oluşturulur.