pompaakademisi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Reklam
Anasayfa 4. Uygulamalar 4.1. Sulama Yöntemleri

4.1. Sulama Yöntemleri

e-Posta

Tarım için kullanılacak olan bir arazinin sulanmasıyla ilgili karar verilirken gözönünde bulundurulması gereken birçok konu bulunmaktadır. Bunlardan bazıları aşağıdaki gibi sıralanmıştır;

 

 

*o arazide hangi tarımsal ürünün yetiştirileceği

*bölgedeki iklim koşulları

*kullanılması gereken su miktarı

*kullanılması gereken suyun erişilebilirlik durumu

*ekilecek arazinin hangi topografik yapı üzerinde olduğu(düzlükte mi yoksa tepelik bir yerde mi bulunduğu)

*tarımsal faaliyetin gösterileceği arazideki toprağın formasyonu(killi mi, kumlu mu?)

*Yılın hangi aylarında sulama faaliyetinin yapılması gerektiği

*Arazinin sulamasında kullanılacak olan pompanın nasıl seçileceği

Bu maddelerin toplamı, hangi sulama yönteminin kullanılması gerektiği ile ilgili vereceğimiz kararı da destekeleyecektir.

Günümüzde bilinen 3 ana sulama yöntemi bulunmaktadır. Bunlar;

 

Resim 1

 

1.Salma Sulama (Suyla Doldurma- Sellendirme)

Bilinen en eski ve en basit sulama şeklidir ve bu sulama şeklinde çoğu kez pompa gerekmez. Bu sulama şekli, araziyi eğimli hale getirmeyi gerektirir ki böylece suyun taşındığı kanalın bir ucundan diğer ucuna kenarlardan taşmaksızın kolayca akması sağlanabilsin.

 

Salma Sulama yoluyla yapılan sulamada çok fazla miktarda suya ihtiyaç duyulur ve kullanılan suyun büyük kısmı bitkinin köklerine aktarılamadığından yüksek verim alınamamakta, ayrıca toprak yüzeyinde gölleşme oluşmakta, yüksek sıcaklıklarda gölleşen su buharlaşmakta ve içerisindeki tuz toprak üzerinde çökelmektedir. Bu durum arazi torağının kalitesini ve verimini düşürmekte, ilerleyen dönemde ise arazinin çölleşmesine neden olmaktadır.

Resim 2

2.Yağmurlama

Yağmurlama makineleri tarımsal sulama ve bahçe sulamalarında dünya çapında bir hakimiyete sahiptir. Bir çok farklı yağmurlama teçhizatı üreticisi bulunmaktadır.

 

Yağmurlama teçhizatının uygun bir şekilde çalışabilmesi için üreticisi tarafından belirlenmiş asgari bir basınca ve debiye ihtiyaç vardır ve bunun içinde sistemde bir pompanın varlığı kaçınılmazdır.

 

Yağmurlama teçhizatları sabit ya da döner başlıklı olabilir.

 

En basit yağmurlama teçhizatlarında, suyu yere “serpmeye” yarayan basit hortum başı ya da sprey başı bulunur. Bu tip teçhizatlara “Çisheleme spreyi” denir, en büyük avantajı ucuz olmaları ve hortum başında hareketli parça bulunmadığında arıza oranının düşük olmasıdır. Çisheleme spreyleri ile yapılan sulamada rüzgarlı ortamlarda verim düşmektedir. En sık kullanıldığı alanlar seralardır.

 

Bu teçhizatlarda dikkat edilmesi gereken husus, hortum başlarının uygun şekilde çalışabilmesi için asgari bir basınç ihtiyacı vardır ve bu basıncı genelde sistemde bir pompa kullanarak sağlayabiliriz.

 

Döner başlıklı yağmurlama teçhizatları su basıncı ile çalışır ve önceden belirlenmiş, ayarlanabilir bir açıda dikey eksende dönebilir. Bu özellik, belirli bir bölgeye verilecek suyun miktarını pratik bir şekilde kontrol etmeye yarar.

 

Yağmurlama teçhizatları tamamen sabit olabildiği gibi hareketli araçların üzerine monte edilmiş de olabilir.

 

Resim 3

 

2.1 Sabit Yağmurlama Teçhizatları

 

Sabit Yağmurlama Teçhizatları bütün sulama sezonu boyunca zemine monte edilmiştir. Hektar başına belirli sayıda yağmurlama teçhizatıyla, yerin her metrekaresinin asgari miktarda sulanmış olması sağlanır. Bu yöntem için çok sayıda yağmurlama teçhizatı (fıskiye-tabanca) gerekmektedir ve su, arazideki tüm bitkiye eşit miktarda dağıtılamamaktadır.

 

Sabit Yağmurlama Teçhizatları özellikle gezici sulama aletlerinin sınırlanmış olduğu eğimli ve zorlu topografik arazilerde kullanılmaktadır.

 

Otomatik olarak çalışan yağmurlama teçhizatları, sabit yağmurlama teçhizatlarının bir çeşididir. Bu yağmurlama teçhizatları kullanılmadıkları zamanlarda yerin altında gizlenmiştir ve kullanımda olduklarında gömülü oldukları yerden yeryüzüne çıkmaktadırlar.

 

Suyun basıncı ile yağmurlama başlıkları ortaya çıkarır ve sonrasında diğer yağmurlama teçhizatları gibi çalışır, sulama tamamlanıp, basıncı sağlayan pompa durdurulduğunda hat basıncı sönümleneceğinden,  yeraltındaki yuvalarına gömülürler.

Resim 4

 

2.2 Gezici Sulama Makineleri

 

Hareketli araçlar üzerinde monte edilmiş olan yağmurlama teçhizatlarına Gezici Sulama Makineleri denir. Bu üniteler farklı arazilerin sulanmasını mümkün kılar.

*Hortum çıkrık sulama teçhizatı

*Merkez eksenli sulama teçhizatı

*Paralel sulama teçhizatı

Olarak üç gruba ayrılırlar.

2.2.1 Hortum çıkrık sulama makineleri

Gezici sulama teçhizatlarının en esnek olanıdır. Bir araziye çekilebilen ve oradan da bir su kaynağına bağlanabilen hortum çıkrık sulama teçhizatlarıdır. Bu hortum çıkrık sulama makinelerinde yalnızca bir yağmurlama fıskiyesi bulunur. Bu da tipik bir yağmur tabancasıdır ve bu nedenle geniş bir alanı sulayabilir.

 

2.2.2 Merkez Eksenli Sulama Teçhizatı

 

Geniş tarım arazileri için çok yaygın bir şekilde kullanılan gezici sulama makinelerinin bir çeşidi de merkez eksenli sulama makineleridir. Sistem merkezi bir nokta etrafında döner ve 2 km’ye kadar etki mesafesine sahip olabilir. Merkez eksenli sulama makineleri bir merkez etrafında gezinir ve tamamen demonte edilmedikçe ve yeni bir yere taşınmadıkça transfer edilemez. Bu tür sulama sistemleri sulanacak tarımsal arazinin düzlük olması durumunda kullanılabilir.

 

Merkez eksenli sulama makineleri tek kollu ya da çift kollu olabilmektedir. Her metrekareye eşit miktarda su temini için genellikle bu tür makinelerde basınç düzenleyici (regülatör) bulunur. Makine üzerindeki her yağmurlama ünitesi farklı ebatlardadır. Yağmurlama ünitesi merkezden ne kadar uzağa yerleştirilmişse basıncın da o oranda yüksek olması ve yağmurlama ünitesinin de aynı oranda büyük olması gerekmektedir.

 

2.2.3 Paralel sulama makineleri

 

Paralel sulama makinelerinin çoğu merkez eksenli  sulama makinesiyle aynı mekanik yapıya sahiptir. Fakat bir merkez etrafında dönmek yerine tüm yağmurlama ünitelerini  sulama yapılacak olan tarımsal arazinin bir ucundan diğer ucuna paralel olarak taşımaktadır.

 

Bu şekilde bir daire şeklinde değil de bir dikdörtgen şeklinde sulama yapıldığından daha etkili bir sulama gerçekleştirilir.

 

Bu tür sulama makinesinin tek dezavantajı, yalnızca arazinin ortasına düzenli aralıklarda su verilebilirken arazinin iki ucuna daha az aralıklarla neredeyse iki katı kadar daha fazla su verilmesidir. Bu durumu dengelemek için ya sulama için kullanılan suyun miktarını ya da sulama makinesinin çalışma hızını kontrol etmek gerekir.

 

Paralel sulama makinelerinin düzenli çalışabilmesi için sulama yapılacak olan tarım arazisinin düzlük olması gerekmektedir.

Çeşitli sulama ekipmanlarının suladığı alan ve su tüketimleri;

Ekipman

Menzil(m)

Debi(m3/s)

Hortum Başı/sprey başlığı

0,6-5,5

0,1-1,2

Otomatik olarak çalışan yağmurlama makineleri

4-30

>1-15

Döner başlıklı yağmurlama makineleri

4-35

>1-30

Yağmur tabancaları

30-70

30-120

Damlatma yoluyla sulama, damlatıcı makine başına

0,001-0,025

Resim 5

2.2.4 Damlatma yoluyla sulama (Mikro damla sulama)

Bu yöntemin kullanım sıklığı her geçen gün hızla artmaktadır. Damlatma yoluyla sulama yönteminde verim çok yüksektir. Bu yöntemde, diğer sulama yöntemlerinde bir hayli yüksek olan buharlaşma ve su kaçağı nedenleriyle oluşan su kaybı çok azdır.

Resim 6

 

Suyu taşımak üzere herhangi bir hareketli parça olmadığından, dolayısıyla basınç ihtiyacı ve basınç kayıpları çok düşük olduğunda sistem için kullanılacak pompa motoru diğer sulama sistemlerine göre çok küçük olacaktır. Böylelikle hem sulama için kullanılacak su miktarı hemde sulama için gereken enerji ihtiyacı  oldukça fazla oranda düşecektir.

 

Yazarın izni ile yayınlanmaktadır.

 

Ali Umut ÇAKICI

Jeoloji Mühendisi

Grundfos Pompa Dalgıç Pompa Ürün Sorumlusu

 

 

Yorum ekle

Makaleler için yorum ekleyebilirsiniz


Güvenlik kodu
Yenile

 

©Pompa Akademisi

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalelerin tüm hakları Pompa Akademisi’ne aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

Ürün Tanıtımı

ModülTANK Sıvı Depolama Çözümleri

 

http://www.pompaakademisi.com/modultank_dosyalar/image001.jpg

ModülTANK her türlü sıvı depolama ihtiyacı için hızlı, ucuz ve taşınabilir seçenekler sunar.

 

Devamını oku...
 
Grundfos MP 204 Motor Koruma Ünitesi


 

Dalgıç pompalar çalıştığı ortam gereği diğer pompalara göre çok daha zor koşullar altında çalışmaktadır. Dalgıç pompalarda bir arızanın kullanıcıya olan maliyeti genellikle diğer pompalar ile kıyaslandığında çok yüksektir. Yine çalıştığı ortam gereği dalgıç pompaları ve motorlarını izlemek diğer kuru rotorlu pompalara göre hem daha zor hem de çok daha fazla önem arz etmektedir. Sorunsuz pompa kullanımı için pompayı izleyebilmek ve zamanında müdahale etmek problemlerin büyük bir kısmını çözmemizi ve bakım maliyetlerini minimize etmemizi sağlayacaktır.
Devamını oku...
 

Anketler

Santrifüj Pompa Satın Alırken Yerli Marka mı Yabancı Marka mı Tercih Ediyorsunuz?
 

Hocamız

Prof. Dr. Kirkor YALÇIN

Özgeçmişi

10.03.1939 tarihinde Kayseri ilinin Develi ilçesinde doğdu. İlk ve Ortaokulu Develi’de okudu. 1958 yılında Cağaloğlu İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. 1964 yılında İstanbul teknik Üniversite’si Makine Mühendisliği Fakültesi’nden Yüksek Mühendis olarak mezun oldu.

 

Devamını oku...

Facebook Share

Facebook'ta Paylaş

Eğitim Duyurusu

Reklam

Her Gün Bir Bilgi

Eksenleme Ayarı

Pompa uygulamalarında, pompa mil merkezi ile tahrik motoru mil ekseninin ile aynı olması anlamına gelir. Hizasızlık eksenel açısal, veya radyal olabilir vebirçok probleme sebep olur. Çeşitli yöntemlerle giderilir. Bugün bu yöntemlerin en popüler olanı kolay ve hızlı uygulanması ve hassasiyeti sebebiyle lazerli kaplin ayarıdır. Resimde lazerli kaplin ayar cihazı ile pompa mili ile motor milinin ekseni hizalanmaktadır.

Logo'nun Hikayesi

Pompa Akademisi Logosu, santrifüj pompaların salyangozunu andıran bir Fibonacci Spirali ve bu spirali birleştiren, çark kanatlarını andıran eğrilerden oluşmaktadır. Fibonacci Spirali, kenar uzunlukları Fibonacci Sayıları'na (1, 1, 2, 3, 5, 8...) eşit olan karelerin karşı köşelerinin birleştirilmesi ile oluşturulur.