pompaakademisi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Reklam
Anasayfa 3. Verimlilik 3.2. Paralel Çalışan Pompaların Seçimi İçin Bir Yöntem

3.2. Paralel Çalışan Pompaların Seçimi İçin Bir Yöntem

e-Posta

Paralel pompalar sistemde debi ihtiyacı değişik olduğu zamanlarda kullanılır ve debi ihtiyacına göre pompalardan biri veya birkaçı devreye alınır. Çalışan pompa sayısına göre sistem eğrisi ile pompa eğrilerinin kesişme noktaları değişir. Bu da bu sistemler için pompa seçimini bir problem haline getirir.

 

 

Özellikle kayıpların statik basma yüksekliğine göre dikkate alınacak ölçekte büyük olduğu sistemlerde pompaların tekinin veya birkaçının aynı anda çalışması sistem eğrisi ile pompa eğrisinin kesişim noktalarının değişmesine sebep olur ve bu da pompaların seçilen çalışma noktasından uzakta çalışmasına sebep olur. Bu durum pompalar isterse tek çalışmaya göre seçilsin, isterse de birkaçının aynı anda çalışmasına göre seçilsin böyledir. Statik basma yüksekliğinin kayıplara göre çok fazla olduğu sistemlerde bu durum biraz daha az probleme sebep olur.

 

Örnek olması açısından 170 m3/h ve 340 m3/h debi ihtiyacımız olan bir sistem düşünelim ve buna göre değişik pompa seçimleri yapalım.

 

Şekil 1

Şekil 1’de basma yüksekliğinin tamamen statik basma yüksekliğinden oluştuğu bir sistem görülmektedir (Pratikte mümkün değildir, ama yakınlaşılabilir). Bu sistemde pompa ise sistem eğrisi hem tek pompa çalışma halinde, hem de çift pompa çalışma halinde pompanın EVN’sında kesişmektedir. Buradan anlaşılan basma yüksekliğinin tamamın statik basma yüksekliğinden oluştuğu sistemlerde pompanın her iki çalışma durumunda da EVN’sında çalıştığı ve pompa seçmenin bir zorluğu olmadığıdır. Statik basma yüksekliği belirlenir ve bu basma yüksekliğinde istenen debiye göre bir pompa seçilir.Bu örnekte 170 m3/h debide 24,3 m basma yüksekliği olan iki pompa seçmemiz gereken pompadır. Bu pompaların ikisinin çalışması halinde ise 340 m3/h debi elde edilir.

 

Şekil 2

Şekil 2’de ise 170 m3/h debi için 24,3 m olan toplam basma yüksekliğinin 22 m’ sinin statik basma yüksekliğinden, gerisinin kayıplardan oluştuğu bir sistem ele alalım ve bu pompa için EVN’sı 170 m3/h debi için basma yüksekliği 24,3 m olan bir pompa seçelim. Bu durumda pompa tek başına çalışırken hiçbir sorun yoktur. Pompa 170 m3/h debi aktarır ve EVN’da çalışır. Ancak ikinci pompa devreye alındığında problem de başlar. Pompa eğrisi ise sistem eğrisi basma yüksekliğinin daha fazla olduğu bir noktada kesişir (örnekte 26,2 m) verim eğrisi üzerinde EVN’dan sola doğru kayılır. Bu örnekte pompa verimi EVN’da 75,2 iken %72,4’e düşmektedir. Ayrıca pompalar daha fazla karşı basınca maruz kaldığından daha az debi verirler (Örnekte 260/2=130 m3/h).

 

Bunu engellemek için basma yüksekliği iki pompa çalışma noktasında oluşacak basma yüksekliğine göre pompa seçilebilir. Bu durumda da Şekil 3’te görülen eğriler elde edilir. Sistem eğrisinde görülen iki pompa çalıştığında (debinin 340 m3/h olduğu nokta) sistemde oluşan karşı basınç 28,2 m’ dir. Bu karşı basınca göre pompa seçildiğinde iki pompa çalışması halinde hiçbir problem çıkmaz. Ancak tek pompa çalışırken pompa eğrisi ile sistem eğrisi debinin yaklaşık 200 m3/h olduğu yerde kesişir, verim EVN’dan sağa kayar ve düşer. Bu pompanın EVN’da verimi yaklaşık %78 iken tek başına çalıştığında verim %71’e düşmektedir. Ayrıca pompa aşırı debi verir, eğer çekilen güç elektrik motorunun maksimum gücünü geçerse pompa aşırı akım çekmeye başlar ve belki de vana kısılmaya mecbur kalınır. Bu da sistemdeki kayıpları artıracağından pompa ile sistem eğrisinin kesişimi EVN’ya yaklaşsa bile verimi iyice düşürür. Kayıplar statik basma yüksekliğine göre daha büyükse problem daha da büyür.

 

Şekil 3

 

Şimdi de bu iki pompalı sistem için başka şekilde bir pompa seçelim. Tek pompa çalıştığında sistemde oluşan karşı basınç 24,3 m ve iki pompa çalıştığında ise 28,2 m’dir. EVN’sı bu iki basma yüksekliğinin ortasında yer alan (pompa eğrisine göre bu oran değiştirilebilir) bir pompa seçelim ((24,3+28,2)/2=25,75 m). Şekil 4’te seçilmiş böyle bir pompa ile sistem eğrisinin kesiştiği noktalar görülmektedir. Buna göre pompa tek başına çalışırken 180 m3/h debide akışkan aktarmakta ve sistem verimi %78,2 olmaktadır. İki pompa çalışırken ise pompalar 300 m3/h debi vermekte bu noktada pompaların verimi ise %78,6 olmaktadır. Pompanın EVN’da verimi ise %79’dur. Örnekten de görüleceği gibi pompa her iki çalışma durumunda da (Hem tek pompa hem iki pompa) EVN’dan fazla uzaklaşmadan çalışabilmektedir. Bu şekilde paralel pompalar için iki çalışma durumunda da daha verimli çalışan pompalar seçilebilir. Ayrıca debideki değişimler bu şekilde pompa seçildiğinde daha da az olacaktır.

 

Şekil 4

 

 

Not: Pompalar gerçek pompa eğrileridir.

 

Not 2: Normalde her debi ve basma yüksekliği için EVN’da çalışan pompa bulunmaz. Bu yazıdaki sistem eğrisi pompa seçimleri için uygun olarak oluşturulduğundan her senaryo için EVN’da çalışan pompa bulabildik.

Not 3: Her sistemin kendine özgü gereksinimleri ve karakteristikleri vardır. Bu sebeple her sistem için farklı senaryolar ortaya çıkar. Pompa seçimleri sistem ihtiyaçları iyice belirlenip ona göre yapılır.

Mehmet Akif GÜL
Makine Mühendisi

 

Yorum ekle

Makaleler için yorum ekleyebilirsiniz


Güvenlik kodu
Yenile

 

©Pompa Akademisi

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalelerin tüm hakları Pompa Akademisi’ne aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

Ürün Tanıtımı

ModülTANK Sıvı Depolama Çözümleri

 

http://www.pompaakademisi.com/modultank_dosyalar/image001.jpg

ModülTANK her türlü sıvı depolama ihtiyacı için hızlı, ucuz ve taşınabilir seçenekler sunar.

 

Devamını oku...
 
Grundfos MP 204 Motor Koruma Ünitesi


 

Dalgıç pompalar çalıştığı ortam gereği diğer pompalara göre çok daha zor koşullar altında çalışmaktadır. Dalgıç pompalarda bir arızanın kullanıcıya olan maliyeti genellikle diğer pompalar ile kıyaslandığında çok yüksektir. Yine çalıştığı ortam gereği dalgıç pompaları ve motorlarını izlemek diğer kuru rotorlu pompalara göre hem daha zor hem de çok daha fazla önem arz etmektedir. Sorunsuz pompa kullanımı için pompayı izleyebilmek ve zamanında müdahale etmek problemlerin büyük bir kısmını çözmemizi ve bakım maliyetlerini minimize etmemizi sağlayacaktır.
Devamını oku...
 

Anketler

Santrifüj Pompa Satın Alırken Yerli Marka mı Yabancı Marka mı Tercih Ediyorsunuz?
 

Hocamız

Prof. Dr. Kirkor YALÇIN

Özgeçmişi

10.03.1939 tarihinde Kayseri ilinin Develi ilçesinde doğdu. İlk ve Ortaokulu Develi’de okudu. 1958 yılında Cağaloğlu İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. 1964 yılında İstanbul teknik Üniversite’si Makine Mühendisliği Fakültesi’nden Yüksek Mühendis olarak mezun oldu.

 

Devamını oku...

Facebook Share

Facebook'ta Paylaş

Eğitim Duyurusu

Reklam

Her Gün Bir Bilgi

Aşınma Halkası

Pompalarda gövde ile çark arasına konan parça. Bu parça pompanın yüksek basınç ile alçak basınç bölgelerini birbirinden ayırır ve aşındığı zaman değiştirilmesi kolay ve ucuzdur. Bu parça kullanılmasaydı çark ve gövde sızdırmazlığı sağlamak için çark ve gövde birbirine çok yakın çalışmak zorunda kalırdı ve aşınmaları durumunda değiştirilmesi maliyetli olurdu.

 

Aşınma halkası aşındığında pompa iç kaçakları artar ve pompa performansı azalır.

Logo'nun Hikayesi

Pompa Akademisi Logosu, santrifüj pompaların salyangozunu andıran bir Fibonacci Spirali ve bu spirali birleştiren, çark kanatlarını andıran eğrilerden oluşmaktadır. Fibonacci Spirali, kenar uzunlukları Fibonacci Sayıları'na (1, 1, 2, 3, 5, 8...) eşit olan karelerin karşı köşelerinin birleştirilmesi ile oluşturulur.