pompaakademisi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Reklam
Anasayfa 1. Temel Kavramlar 1.25. Basınç Kavramına Yakından Bakış

1.25. Basınç Kavramına Yakından Bakış

e-Posta

Basınç bir akışkan tarafından birim alana uygulanan kuvvettir. Metrik sistemde birimi Pascal’dır ve bir m2 alana düşen N cinsinden kuvveti ifade eder. Yani:

(1.1)

Ve kısaltarak yazarsak:

(1.2)

Pa birimi uygulamada karşılaşılan basınçlar için çok düşük kalır. Mesela 1 Bar basınç 105 Pa basınca eşittir. Endüstride ölçümlerde daha çok Bar veya Atm basınç birimi olarak kullanılır. Bu birimler arasında aşağıdaki eşitlikler geçerlidir:

 

1 Bar = 105 Pa

1 Atm = 101325 Pa

1 Atm = 1,01325 Bar

1 kgf/cm2 = 9,81 N/cm2 = 9,81 x 104 N/m2 = 9,81 x 104 Pa

 

Bir borudaki gerçek basınca mutlak basınç denir ve mutlak vakuma (yani mutlak sıfır basınca) göre ölçülür. Ancak çoğu manometre atmosfer basıncında sıfıra kalibre edilir. Yani bu cihazlar mutlak basınç ile yerel atmosfer basıncı arasındaki farkı gösterir. Bu farka etkin basınç veya diferansiyel basınç denir. Etkin basınç pozitif veya negatif olabilir. Atmosfer basıncının altındaki basınçlar vakum olarak adlandırılır.

Petkin=Pmutlak-Patm (1.3.)

Pmutlak atmosfer basıncının altında ise Petkin negatif olur ve vakum olarak adlandırılır.

 

Şekil 1

 

Örnek 1: Şekil 1’de görülen A tankına bağlı B diferansiyel basınç (etkin basınç) manometresinde 3,52 Bar basınç okunuyorsa A tankındaki mutlak basınç nedir? (Atmosfer basıncı Patm=0,995 Bar)

Petkin=Pmutlak-Patm

Petkin+Patm =Pmutlak

Pmutlak = 0,995 Bar + 3,52 Bar = 4,515 Bar = 4,515 x 105 Pa

 

Akışkan içerisinde ölçülen basınç yönsüzdür ve her yöne etkir. Durağan bir sıvının basıncı aynı yatay düzlemde eşittir. Bir sıvının farklı kotlu herhangi iki noktası arasındaki basınç farkı şu şekilde hesaplanır:

(1.4)

 

h m yükseklikte bir sıvı sütununun altında bulunan cisme uyguladığı basınç ise şu şekilde bulunur:

(1.5)

 

Örnek 2: 13600 kg/m3 yoğunlukta 760 mm yükseklikte bir civa sütununun altındaki cisme uyguladığı basınç kaç Pa’dır?

 

 

Bu değer de yaklaşık olarak deniz seviyesindeki atmosfer basıncına eşittir.

 

Basınç Yükü

Basınç yükü belirli bir basınç oluşturacak sıvı sütunu yüksekliğini gösterir:

(2.1)

Burada h, hesap yapılan akışkan için geçerlidir. Mesela su için 1 mSS (metre Su Sütunu) şeklinde ifade edilir. 1 m su sütunu ile 1 m civa sütununun altındaki cisme yaptığı basınç birbirinden farklıdır.

 

Şekil 2

 

Örnek 3: Şekil 2’de görülen A tankına (tank içerisinde yoğunluğu su yoğunluğuna göre önemsiz bir gaz olduğu varsayılıyor) C borusu bağlanıyor ve içerisine 1000 kg/m3 yoğunlukta su dolduruluyor. C borusunun üstü atmosfere açık tutuluyor. B manometresinden okunan etkin basınç 13,2 Bar ise C borusu içerisindeki suyun yüksekliği h kaç m’dir?

 

C borusu içerisinde su yüksekliğinin sabitlendiği h yüksekliğinde suyun, A tankı ile C borusunun birleştiği kesitte yaptığı basınç ile A tankı içerisindeki basınç eşit olmalıdır. Yani C borusu içerisindeki suyun birleşme kesitine uyguladığı basınç 13,2 Bar’dır. Bu basıncı m cinsinden su sütununa dönüştürmek içinse 2.1 bağıntısını kullanırız.

 

Aynı sonuca h m yükseklikteki sıvının basıncını bulmamıza yarayan 1.5 bağıntısı ile de ulaşabiliriz. Buna göre h yüksekliğindeki sıvının uyguladığı basınç:

 

 

 

Şekil 2’deki düzenekle A tankındaki etkin basıncı B manometresi olmadan ölçebilirdik. C borusunda sıvının yükseldiği h yüksekliği A tankındaki basıncın bir ölçüsüdür. 1.5 bağıntısı kullanılarak tanktaki basınç hesaplanabilir. Tank içerisinde yoğunluğu C borusundaki sıvıya göre ihmal edilecek derecede düşük bir gaz varsa Şekil 2’deki D kesiti ile E kesiti arasında basınç farkı olmayacaktır. Ancak A tankı içerisinde sıvı var ise ve yoğunluğu ihmal edilemiyor ise, sıvının ağırlığından dolayı D kesiti ile E kesiti arasında basınç farkı oluşacaktır.

 

Şekil 3

 

Örnek 4: Şekil 3’te görülen A tankında D ekseninden z = 9,55 m kadar yüksekliğe kadar 995,8 kg/m3 yoğunlukta su vardır. Ucu atmosfere açık C borusunda ise 13495 kg/m3 yoğunlukta cıva vardır. B manometresinden okunan etkin basınç PB=20,5 Bar ise h yüksekliği nedir?

 

D ekseni boyunca basınç sabittir ve B manometresinden okunan etkin basınç ile z yüksekliğindeki suyun yaptığı basıncın toplamına eşittir. Ve aynı zamanda C borusundaki h yüksekliğindeki cıvanın yaptığı basınca da eşittir. O zaman şu eşitliği yazabiliriz.

 

 

 

Mehmet Akif GÜL

Makine Mühendisi

 

Kaynaklar:

  1. Akışkanlar Mekaniği ve Hidrolik, Ranald V. Giles, Çev: Kadri Örencik, Güven Yayıncılık
  2. Akışkanlar Mekaniği Temelleri ve Uygulamaları, Yunus A. Çengel, John M. Cımbala, Güven Bilimsel

 

 

Yorumlar 

 
-2 #1 yigit 27-04-2015 22:25
merhabalar,
konuyu dikkatle okudum. bir sorum olacak. manometreyle belki ölçülemez ama eksi değerde basınç mümkün müdür? yani -2 bar, -3 bar gibi. cevaplarsanız sevinirim.
Alıntı
 

Yorum ekle

Makaleler için yorum ekleyebilirsiniz


Güvenlik kodu
Yenile

 

©Pompa Akademisi

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalelerin tüm hakları Pompa Akademisi’ne aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

Ürün Tanıtımı

ModülTANK Sıvı Depolama Çözümleri

 

http://www.pompaakademisi.com/modultank_dosyalar/image001.jpg

ModülTANK her türlü sıvı depolama ihtiyacı için hızlı, ucuz ve taşınabilir seçenekler sunar.

 

Devamını oku...
 
Grundfos MP 204 Motor Koruma Ünitesi


 

Dalgıç pompalar çalıştığı ortam gereği diğer pompalara göre çok daha zor koşullar altında çalışmaktadır. Dalgıç pompalarda bir arızanın kullanıcıya olan maliyeti genellikle diğer pompalar ile kıyaslandığında çok yüksektir. Yine çalıştığı ortam gereği dalgıç pompaları ve motorlarını izlemek diğer kuru rotorlu pompalara göre hem daha zor hem de çok daha fazla önem arz etmektedir. Sorunsuz pompa kullanımı için pompayı izleyebilmek ve zamanında müdahale etmek problemlerin büyük bir kısmını çözmemizi ve bakım maliyetlerini minimize etmemizi sağlayacaktır.
Devamını oku...
 

Anketler

Santrifüj Pompa Satın Alırken Yerli Marka mı Yabancı Marka mı Tercih Ediyorsunuz?
 

Hocamız

Prof. Dr. Kirkor YALÇIN

Özgeçmişi

10.03.1939 tarihinde Kayseri ilinin Develi ilçesinde doğdu. İlk ve Ortaokulu Develi’de okudu. 1958 yılında Cağaloğlu İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. 1964 yılında İstanbul teknik Üniversite’si Makine Mühendisliği Fakültesi’nden Yüksek Mühendis olarak mezun oldu.

 

Devamını oku...

Facebook Share

Facebook'ta Paylaş

Eğitim Duyurusu

Reklam

Her Gün Bir Bilgi

Eksenleme Ayarı

Pompa uygulamalarında, pompa mil merkezi ile tahrik motoru mil ekseninin ile aynı olması anlamına gelir. Hizasızlık eksenel açısal, veya radyal olabilir vebirçok probleme sebep olur. Çeşitli yöntemlerle giderilir. Bugün bu yöntemlerin en popüler olanı kolay ve hızlı uygulanması ve hassasiyeti sebebiyle lazerli kaplin ayarıdır. Resimde lazerli kaplin ayar cihazı ile pompa mili ile motor milinin ekseni hizalanmaktadır.

Logo'nun Hikayesi

Pompa Akademisi Logosu, santrifüj pompaların salyangozunu andıran bir Fibonacci Spirali ve bu spirali birleştiren, çark kanatlarını andıran eğrilerden oluşmaktadır. Fibonacci Spirali, kenar uzunlukları Fibonacci Sayıları'na (1, 1, 2, 3, 5, 8...) eşit olan karelerin karşı köşelerinin birleştirilmesi ile oluşturulur.