pompaakademisi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Reklam
Anasayfa 4. Uygulamalar 4.10. Basılan Sıvı Özelliğine Göre Pompalarda Malzeme Seçimi

4.10. Basılan Sıvı Özelliğine Göre Pompalarda Malzeme Seçimi

e-Posta

1. pH Değeri

Sulu çözeltiler “iyon” olarak adlandırılan elektrik yüklü partiküller ihtiva ederler. Pozitif yüklü iyonlar “katyon”, negatif yüklü iyonlar “anyon” olarak tanımlanır. pH değeri, sulu çözeltilerdeki hidrojen iyonları konsantrasyonunun bir göstergesi olup aşağıda tanımlanmıştır.

 

 

 

 

 

veya

 

 

 

 

: Hidrojen iyonu konsantrasyonu (mol/l)

 

 

Örneğin; Hidrojen-İyon konsantrasyonu olan bir sulu çözeltinin pH değeri =4 olmaktadır.

 

 

Tüm sulu çözeltilerde, hidrojen iyonları konsantrasyonu ile hidroksil iyonları konsantrasyonu çarpımı sabit olup sıcaklıkta bu değer;

 

 

 

Buna göre, hidrojen iyonlarının konsantrasyonu mol/l ile mol/l arasında değişir. Hidrojen iyonları konsantrasyonu sulu çözeltinin kimyasal reaksiyondaki davranışının türünü (asidik, bazik, nötr) dolayısıyla korozif özelliğini belirler. Hidrojen iyonu konsantrasyonunun hidroksil iyonu konsantrasyonundan büyük olduğu eriyikler “asidik” özelliktedir. Hidrojen iyonu konsantrasyonunun hidroksil iyonu konsantrasyonundan küçük olduğu eriyikler ise “bazik(alkalin)” karakterdedir. Hidrojen ve hidroksil iyonu konsantrasyonlarının eşit olduğu eriyikler “nötr” özelliktedir. Buna göre nötr çözeltilerde; mol/l, mol/l, pH=7’dir. sıcaklıkta, kimyasal olarak saf su nötr olup pH değeri 7’dir.

 

 

Saf suyun pH değerinin sıcaklıkla değişimi Tablo 1’de verilmiştir. Tablo 2’de çeşitli sıvıların ve gıda maddelerinin ’deki pH- değerleri verilmiştir. Sulu eriyiklerin pH- değerlerine göre kimyasal reaksiyonlardaki davranışlar Tablo 3’te özetlenmiştir.

 

Su Sıcaklığı (0C)

0

25

50

75

100

150

200

250

300

7,5

7,00

6,58

6,28

6,09

5,85

5,70

5,61

5,58

Tablo 1 Suyun pH değerlerinin sıcaklıkla değişimi

 

 

Sıvı

pH Derecesi

Hafif İçkiler

2,0-4,0

Limon

2,2-2,4

Sirke

2,4-3,4

Şarap

2,8-3,8

Erik

2,8-3,0

Elma

2,9-3,3

Greyfurt

3,0-3,3

Portakal

3,0-4,0

Çilek

3,0-3,5

Üzüm

3,5-4,5

Zeytin

3,6-3,8

Kayısı

3,6-4,0

Domates

4,0-4,4

Bira

4,0-5,0

Şalgam

5,2-5,6

Süt

6,3-6,6

İçme Suyu

6,5-8,0

Yumurta Akı (Taze)

7,6-8,0

Deterjan

9,0-14,0

Tablo 2 Çeşitli içecek ve maddelerin pH değerleri

 

Tablo 3

 

2. Pompalarda ve Tesisat Elamanlarında Sıvı Özelliğine Göre Pompa Seçimi

Pompa malzemesi seçiminin doğru olabilmesi için basılan sıvının tüm özelliklerinin ve kimyasal bileşiminin tam olarak bilinmesi gereklidir. Malzeme seçiminde pompanın mekanik imalat yönteminin yanı sıra basılan sıvının aşağıdaki özellikleri de dikkate alınmalıdır.

 

- pH değeri

- Sıcaklık

- Konsantrasyon

- Saflık

- Katkı maddeleri

- Erimiş gaz miktarı (oksijen, karbondioksit, hidrojen, sülfit vb.)

- Askıda katı madde cinsi, miktarı, aşındırıcı özelliği, tane büyüklüğü

- Akış hızı

- Erimiş tuzların miktarı (kalsiyum karbonat, klor, sülfat vb.)

 

Malzeme seçiminde ana kriter sıvının korozif özelliğidir. Sıvıların pH değeri (asidik veya alkalin) korozif özelliğinin bir göstergesidir. Tablo 4’te sıvıların pH değerine göre önerilen malzemeler (genel kapsamda) gösterilmektedir.

Tablo 4

 

Genellikle, korozyona direnci yüksek olan malzemenin maliyeti de yüksek olduğundan malzeme ve üretim maliyeti, pompanın tahmini çalışma ömrü, onarım masrafları, işletme güvenliği, yedek parça temin etme süresi ile birlikte değerlendirilerek malzeme seçimi yapılır. Tablo 6’da çeşitli sıvılar için seçilebilecek malzemeler gösterilmiştir. Tablo 5’te ise malzeme seçim kodları verilmiştir.

 

Malzeme Kodu

ASTM

Numarası

Malzeme

Açıklaması

A

-

Tamamen Bronz Pompa: Pompada basılan sıvı ile temas eden tüm parçalar bronz yapılacaktır.

B

-

Kısmen Bronz Pompa: Pompa gövdesi dökme demir, çark ve aşınma bilezikleri bronz yapılacaktır.

C

-

Tamamen Demir Esaslı Pompa: Pompada basılan sıvı ile temas edilen tüm parçalar demir (dökme demir, sfero (daktil), karbon çeliği veya düşük alaşımlı çelik).

3

A 216 – WCB

Karbon Çeliği

4

A 217 – C5

%5 Kromlu Çelik

5

A 743 – CA 15

%12 Kromlu Çelik

6

A 743 – CB 30

%20 Kromlu Çelik

7

A 743 – CC 50

%28 Kromlu Çelik

8

A 743 – CF – 8

19 – 9 Ostanitik Çelik

9

A 743 – CF – 8M

19 – 10 Molibdenli Ostanitik Çelik

10

A 743 – CF – 7M

Bakır, Molibdenli 20 – 29 Krom Nikel Ostanitik Çelik

11

-

Nikel Alaşımlı Çelikler

12

A 518

Yüksek silisli, korozyona dayanıklı dökme demir

13

A 436 Tip 2

Ostanitik Dökme Demir

13(a)

A 439

Daktil Ostanitik Dökme Demir

14

-

Nikel – Bakır Alaşımı

15

-

Nikel

Tablo 5

Sıvı

Sıvının Durumu

Kimyasal Formül

Malzeme

Asitler

Asetik

Kons., soğuk

8, 9, 10, 11, 12

Sul., soğuk

A, 8, 9, 10, 11, 12

Kons., sıcak

9, 10, 11, 12

Sul., sıcak

9, 10, 11, 12

Arsenik (orto)

 

8, 9, 10, 11, 12

Benzoik

 

8, 9, 10, 11

Borik

Sulu çözelti

A, 8, 9, 10, 11, 12

Butrik

konsantre

8, 9, 10, 11

Karbolik

konsantre

C, 8, 9, 10, 11

Karbonik

Sulu çözelti

A

Kromik

Sulu çözelti

A, 8, 9, 10, 11, 12

Sitrik

Sulu çözelti

A, 8, 9, 10, 11, 12

Formik

 

9, 10, 11

Hidroklorik

Kons. (%38)

HCl

11, 12

Sul., soğuk

10, 11, 12, 14, 15

 

Sul., sıcak

11, 12

Meyva

 

 

A, 8, 9, 10, 11, 14

Hidroflosilsik

 

A, 14

Laktik

 

A, 8, 9, 10, 11, 12

Maden suyu

 

 

A, 8, 9, 10, 11

Karışık

Sülfirik + Nitrik

 

C, 3, 8, 9, 10, 11, 12

Naftanik

 

 

C, 5, 8, 9, 10, 11

Nitrik

Kons., kaynar

6, 7, 10, 12

Sulu çözelti

 

5, 6, 7, 8, 9, 10, 12

Hidrosiyanik

 

HCN

C, 8, 9, 10, 11

Oksalik

Soğuk

8, 9, 10, 11, 12

Sıcak

10, 11, 12

Fosforik (orto)

 

9, 10, 11

Pikrik

 

8, 9, 10, 11, 12

Pirogalik

 

8. 9, 10, 11

Sülfirik

>%77, soğuk

C, 10, 11, 12

%65-93, >

11, 12

%65-93, <

10, 11, 12

%10-65

10, 11, 12

%10

A, 10, 11, 12, 14

“ (oleum)

 

3, 10, 11

Sülfüröz

 

A, 8, 9, 10, 11

Tanik

 

A, 8, 9, 10, 11, 14

Tartarik

Sulu Çözelti

A, 8, 9, 10, 11, 14

Asetaldehit

 

C

Asetat Solvent

 

 

A, B, C, 8, 9, 10, 11

Aseton

 

B, C

Asetik Anhidrid

 

8, 9, 10, 11, 12

Bakır Amonyum Asetat

Sulu çözelti

 

C, 8, 9, 10, 11

Bakır clorür

11, 12

Bakır nitrat

 

8, 9, 10, 11

Bakır Sülfat

Sulu çözelti

8, 9, 10 ,11, 12

Etilen di-klorür

soğuk

A, 8, 9, 10, 11, 14

Demir (III) Klorür

Sulu çözelti

11, 12

Demir (III) Sülfat

8, 9, 10, 11, 12

Demir (II) Klorür

Soğ., sulu çözelti

11, 12

Demir (II) Sülfat

Sulu çözelti

9, 10, 11, 12, 14

Formaldehid

 

A, 8, 9, 10, 11

Meyva suyu

 

 

A, 8, 9, 10, 11, 14

Benzin

 

 

B, C

Glikoz

 

 

A, B

Gliserin

 

A, B, C

Heptan

 

B, C

Hidrojen peroksid

Sulu çözelti

8, 9, 10, 11

Hidrojen sülfit

8, 9, 10, 11

Kaolen

Sulu çözelti

 

C, 3

asitli

 

10, 11, 12

Kireç suyu

 

C

Likör

(kağıt hamuru suyu)

Siyah, yeşil, beyaz, pembe

 

 

C, 3, 9, 10, 11, 12, 14

Difenil

 

C, 3

Emaye

 

 

C

Furfural

 

A, C, 8, 9, 10, 11

Tutkal

sıcak

 

B, C

Likör (Sülfit)

 

 

9, 10, 11

Magnezyum Klorür

Sulu çözelti

10, 11, 12

Magnezyum sülfat

C, 8, 9, 10, 11

Manganez klorür

A, 8, 9, 10, 11, 12

Mangan sülfat

A, C, 8, 9, 10, 11

Bira mayası

 

 

A, B, 8

Cıva klorür

Sey.sulu çözelti

9, 10, 11, 12

Kons., sulu çözelti

11, 12

Cıva sülfat

Sülfirik asitte

10, 11, 12

Cıva (II) sülfat

10, 11, 12

Metil klorür

 

C

Metilen klorür

 

C, 8

Süt

 

 

8

Pekmez, melas

 

 

A, B

Hardal

 

 

A, 8, 9, 10, 11, 12

Nafta

 

 

B, C

Ham petrol

sıcak

 

3

soğuk

 

B, C

Fuel-oil

 

 

B, C

Alkoller

 

 

A, B

Alüminyum sülfat

Sulu çözelti

10, 11, 12, 14

Amonyak

 

C

Amonyum bikarbonat

Sulu çözelti

C

Amonyum klorür

9, 10, 11, 12, 14

Amonyum nitrat

C, 8, 9, 10, 11, 14

Amonyum fosfat (dibasic)

C, 8, 9, 10, 11, 14

Amonyum sülfat

C, 8, 9, 10, 11

Amonyum sülfat

Sülfirik asitli

A, 9, 10, 11, 12

Anilin

 

B, C

Gazyağı

 

 

B, C

Anilin hidroklorür

Sulu çözelti

11, 12

Asfalt

Sıcak

 

C, 5

Baryum Klorür

Sulu çözelti

C, 8, 9, 10, 11

Baryum nitrat

C, 8, 9, 10, 11

Bira

 

 

A, 8

Pancar suyu

 

 

A, 8

Pancar küspesi

 

 

A, B, 8, 9, 10, 11

Benzen (Benzol)

 

B, C

Kan

 

 

A, B

Tuzlu su (Kalsiyum klorürlü)

pH>8

C

pH<8

A, 10, 11, 13, 14

Tuzlu su (Kalsiyum ve magnezyum klorürlü)

Sulu çözelti

 

A, 10, 11, 13, 14

Tuzlu su (Sodyum klorürlü)

<%3, soğuk

NaCl

A, C, 13

>%3, sıcak

A, 8, 9, 10, 11, 13, 14

>%3, sıcak

9, 10, 11, 12, 14

Deniz suyu

 

 

A, B, C

Bütan

 

B, C, 3

Kalsiyum bisülfit

 

9, 10, 11

Kalsiyum klorat

 

10, 11, 12

Kalsiyum hipoklorit

 

C, 10, 11, 12

Karbon bisülfid

 

C

Soda (Karbonat)

Soğuk

C

Karbon tetraklorür

Susuz

B, C

Sulu

A, 8

Ketçap

 

 

A, 8, 9, 10, 11

Selüloz asetat

 

 

9, 10, 11

Klorlu su

 

 

9, 10, 11, 12

Kloro benzen

 

A, B, 8

Kloroform

 

A, 8, 9, 10, 11, 14

Şap (Kromlu)

Sul.

10, 11, 12

Yağlama yağı

 

 

B, C

Madeni yağ

 

 

B, C

Krezol (Meta)

 

C, 5

Siyanojen

Sulu

gaz

C

Kurşun asetat

Sul.

9, 10, 11, 14

Kurşun

Erimiş

 

C, 3

Lityum Klorür

Sul.

C

Soya yağı

 

 

A, B, C, 8, 9, 10, 11, 14

Zeytinyağı

 

 

B, C

Neft yağı (terebentin)

 

 

B, C

Parafin

Sıcak

 

B, C

Fenol

 

B, 8, 9, 10, 11

Potas

 

 

A, 8, 9, 10, 11, 13, 14

Potasyum bikarbonat

Sulu çözelti

C

Potasyum karbonat

C

Potasyum klorat

8, 9, 10, 11, 12

Potasyum klorür

A, 8, 9, 10, 11, 14

Potasyum siyanid

C

Potasyum Hidroksit

C, 5, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 15

Potasyum nitrat

C, 5, 8, 9, 10, 11

Potasyum silfat

A, 8, 9, 10, 11

Propan

 

B, C, 3

Atık su

 

 

A, B, C

Gümüş nitrat

Sulu çözelti

8, 9, 10, 11, 12

Sıvı sabun

 

 

C

Sodyum karbonat

Soğuk

C

Sıcak

8, 9, 10, 11, 13, 14

Sodyum bikarbonat

Sulu çözelti

C, 8, 9, 10, 11, 13, 14

Sodyum bisülfat

10, 11, 12

Sodyum klorat

8, 9, 10, 11, 12

Sodyum siyanid

C

Sodyum hidroksid (Sudkostik)

C, 5, 8, 9, 10, 11, 13, 14, 15

Sodyum hidrosülfit

8, 9, 10, 11

Sodyum hipoklorit

 

10, 11, 12

Sodyum nitrat

Sulu çözelti

C, 5, 8, 9, 10, 11

Sodyum fosfat (monobasic)

A, 8, 9, 10, 11

Sodyum fosfat (dibasic)

A, C, 8, 9, 10, 11

Sodyum fosfat (tribasic)

C

Sodyum sülfat

A, 8, 9, 10, 11

Sodyum sülfid

C, 8, 9, 10, 11

Sodyum beta fosfat

Sul.

A, 8, 9, 10, 11

Sodyum hiposülfit

Sul.

8, 9, 10, 11

Fotoğraf/Film banyosu

 

 

8, 9, 10, 11

Pridin

 

C

Pridin sülfat

 

 

10, 12

Trikloroetilen

 

A, B, C, 8

Kurşun tetra etil

 

B, C

Tanenli likör

 

 

A, B, 9, 10, 11, 12, 14

Donyağı

Sıcak

 

C

Sodyum sülfit

A, 8, 9, 10, 11

Nişasta

 

A, B

Şeker

Sulu çözelti

 

A, 8, 9, 10, 11, 13

Kükürt

Suda

A, C, 8, 9, 10, 11

Ergimiş

C

Kükürt klorür

Soğuk

C

Katran

Sıcak

 

C, 3

Toluen (Toluol)

 

B, C

Vernik

 

 

A, B, C, 8, 14

Sebze suyu

 

 

A, 8, 9, 10, 11, 14

Sirke

 

 

A, 8, 9, 10, 11, 14

Kazan besi suyu

pH>8,5

 

C

pH<8,5

 

B

Distile su

Yüksek saflıkta

 

A, 8

Kondens suyu

 

A, B

Su

 

 

B

Şarap

 

 

A, 8

Maya

 

 

A, B

Çinko Klorür

Sulu çözelti

9, 10, 11, 12

Çinko sülfat

A, 9, 10, 11

Kons.: konsantre

Sul. : sulu çözelti

Sey.: seyreltilmiş

 

Tablo 6

Yazarın izni ile yayınlanmaktadır.

 

 

Kaynak: Santrifüj Pompalar ve Pompa Tesisatları

 

 

Yazar:

Prof. Dr. Mete ŞEN

İstanbul Teknik Üniversitesi

Makine Fakültesi

Öğretim Üyesi

 

 

Yayıncı:

MAS POMPA SAN. A.Ş.

 

 

 

 

 

 

 

 

Yorum ekle

Makaleler için yorum ekleyebilirsiniz


Güvenlik kodu
Yenile

 

©Pompa Akademisi

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalelerin tüm hakları Pompa Akademisi’ne aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

Ürün Tanıtımı

ModülTANK Sıvı Depolama Çözümleri

 

http://www.pompaakademisi.com/modultank_dosyalar/image001.jpg

ModülTANK her türlü sıvı depolama ihtiyacı için hızlı, ucuz ve taşınabilir seçenekler sunar.

 

Devamını oku...
 
Grundfos MP 204 Motor Koruma Ünitesi


 

Dalgıç pompalar çalıştığı ortam gereği diğer pompalara göre çok daha zor koşullar altında çalışmaktadır. Dalgıç pompalarda bir arızanın kullanıcıya olan maliyeti genellikle diğer pompalar ile kıyaslandığında çok yüksektir. Yine çalıştığı ortam gereği dalgıç pompaları ve motorlarını izlemek diğer kuru rotorlu pompalara göre hem daha zor hem de çok daha fazla önem arz etmektedir. Sorunsuz pompa kullanımı için pompayı izleyebilmek ve zamanında müdahale etmek problemlerin büyük bir kısmını çözmemizi ve bakım maliyetlerini minimize etmemizi sağlayacaktır.
Devamını oku...
 

Anketler

Santrifüj Pompa Satın Alırken Yerli Marka mı Yabancı Marka mı Tercih Ediyorsunuz?
 

Hocamız

Prof. Dr. Kirkor YALÇIN

Özgeçmişi

10.03.1939 tarihinde Kayseri ilinin Develi ilçesinde doğdu. İlk ve Ortaokulu Develi’de okudu. 1958 yılında Cağaloğlu İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. 1964 yılında İstanbul teknik Üniversite’si Makine Mühendisliği Fakültesi’nden Yüksek Mühendis olarak mezun oldu.

 

Devamını oku...

Facebook Share

Facebook'ta Paylaş

Eğitim Duyurusu

Reklam

Her Gün Bir Bilgi

Eksenel Akışlı Pompa

Pompa içerisindeki akışın tamamen eksenel olduğu, hızın radyal bileşeninin olmadığı pompalar. Akışkan mil eksenine paralel doğrultularda hareket eder. İngilizce kaynaklarda “propeller pump” olarak ta adlandırılır. Çünkü içerisinde çarktan ziyade bir fan vardır. Göreceli olarak yüksek debiler ve düşük basma yükseklikleri için kullanılır. Genellikle bir boru içerisindeki eksenel akışlı bir fandan meydana gelmiştir. Bazı türlerde çark üzerindeki kanat açıları değiştirilerek basınç/debi dengesi değiştirilebilir. Boyut olarak diğer pompalara göre çok küçüktürler. Kimya endüstrisinde büyük debilerde akışkanları hareketlendirmek için kullanılırlar. Genelde düşük basma yüksekliği olan ısıtma sistemi, nükleer tesislerde soğutma suyu sirkülasyonu gibi sirkülasyon uygulamalarında kullanılırlar.

Logo'nun Hikayesi

Pompa Akademisi Logosu, santrifüj pompaların salyangozunu andıran bir Fibonacci Spirali ve bu spirali birleştiren, çark kanatlarını andıran eğrilerden oluşmaktadır. Fibonacci Spirali, kenar uzunlukları Fibonacci Sayıları'na (1, 1, 2, 3, 5, 8...) eşit olan karelerin karşı köşelerinin birleştirilmesi ile oluşturulur.