pompaakademisi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Reklam
Anasayfa 4. Uygulamalar 4.8. Santrifüj Pompanın Emme Tesisatı Nasıl Olmalı?

4.8. Santrifüj Pompanın Emme Tesisatı Nasıl Olmalı?

e-Posta


Santrifüj pompaların ömrünün uzun veya kısa olmasında,pompanın performansının yüksek veya düşük olmasında, pompa emme yapısının tasarımı, emme borusunun boyutlandırılması, doğru ekipmanların seçimi ve doğru montajı oldukça önemlidir.


Pompanın emme tarafındaki borulama belirli kurallar çerçevesinde düzgün olarak yapılmazsa pompamızın ideal çalışma ömrünün az veya çok kısalabileceğini ve pompanın hidrolik veriminde düşüşler yaşayabileceğini söyleyebiliriz.

 

Emme hattı mümkün olduğu kadar kısa olmalı ve dirsek sayısı minimumda tutulmalıdır. Emme tarafındaki sürtünme kayıp miktarını ne kadar az tutarsak, pompa emişinde olabilecek problem ihtimalini o kadar azaltmış oluruz. Hem de NPSHm>NPSHi şartını sağlamakta zorluk çekmez ve pompamızda kavitasyon olasılığını ortadan kaldırabiliriz.

 

 

 

 

Emme borusu çapının tayini

 

Emme borularının çapı pompa emme ağzının çapından asla daha küçük olmamalıdır. Diyelim ki yeni bir pompa satın aldınız ve pompanızın emme ağzı nominal çapı DN100, peki emme borusu çapı ne olmalı? Emme borusu çapını o şekilde belirleyin ki emme borusunda akışkan hızınız 2,4 m/s’yi geçmesin, ama tavsiye edilen akışkan hızı: 1,5-2 m/s’dir. Bu hızları esas alarak boru çapını belirleyebilirsiniz ki, bu çap değeri pompa nominal emme çapının genelde bir veya iki boy büyüğü çıkacaktır. Bu tavsiye temiz su için geçerli olup, içinde katı parça bulunan akışkanlar için katı parçaların çökelme riski olduğundan minimum hız 1 m/s olmalıdır.

 


Redüksiyon kullanımı


Eğer pompanızın emme ağzından daha büyük çapta bir emme borusu kullanacaksanız ve pompanız yere paralel eksenel pozisyonda bir emme ağzına sahipse, kullanacağınız redüksiyon, eksantrik olsun, bu sayede boru içinde hava cebi oluşmasını engellersiniz.


Şekil 1 –Yanlış uygulama, Şekil 2- Doğru uygulama



 

Dirsek kullanırken dikkat edilecekler


Tavsiyemiz dirsek ile pompa ağzı arasında boru çapının 5 katı uzunluğunda düz boru olması yönündedir. Ancak pompa dairesinin dar olduğu mekanlarda düz borunun uzunluğu için pompa çapının iki katı alabilirsiniz. Şekil 3 ve 4’deki gibi pompa emme ağzına doğrudan dirsek bağlamanız durumunda çark girişindeki akış düzgün olmayacak, türbülanslı olabilecektir, bu durum ise gürültüye, titreşime ve pompada verim düşüklüğüne neden olabilir.


 

 

Negatif emiş varsa dikkat edilecekler


Eğer emiş yapacağınız akışkan, yatay eksenli norm pompanın aşağısında kalıyor ise, boru hattını çekerken pompa ağzına doğru yumuşak bir eğim (6 cm /1 m) verirseniz (Şekil 7), boruda hava cebi oluşumunu engellersiniz.



Negatif emiş olması durumunda, emme borusu üzerinde açma/kapama vanası koyulmasını tavsiye etmiyoruz, eğer pozitif bir emiş varsa mutlaka açma/kapama vanası konulmalıdır. Negatif emiş olması durumunda dip klapesi konulmalı ve dip klapesinin pislik gelerek tıkanmasını engellemek için Resim 1’de görüldüğü gibi dip klapesi süzgeçli tip olmalıdır. Süzgeçte sıvının geçtiği kesitlerin net alanlarının toplamı emme borusu kesit alanının en az 3 katı olmalıdır. Süzgeçli dip klapesi kullanımında diğer bir dikkat edilecek nokta, süzgecin deliklerinin tıkanmamasının sağlanmasıdır. Süzgeçin görevi pompanın içine büyük katı parçaların, liflerin, naylonların gitmesini engelleyerek pompayı korumak olsa da, süzgecin deliklerinin tıkanma ihtimali de vardır, bu nedenle süzgeçin deliklerinin tıkanmaması için de süzgeci ve klapeyi çevreleyecek şekilde bir ızgara ile büyük parça geçişi engellenmelidir.


Önemli!: Negatif emişli pompa sistemleri susuz çalışma gibi riskler içerir, eğer negatif emişten kaçınamıyorsanız, susuz çalışma koruması için pompa emme ağzına sensör koymanız tavsiye edilir.


 

Vana seçimi


Eğer pozitif emiş sözkonusu ise seçeceğimiz vana tipinin kayıp katsayısı düşük olan tam geçişli veya tam geçişliye yakın özelliklerde olmasına dikkat etmeliyiz, tabii ki akışkan özellikleri de bu seçimde bizi kısıtlayabilir ve globe vana gibi kayıp katsayısı yüksek vanalar kullanmak zorunda kalabiliriz. Ama bu şekilde bir zorunluluk yoksa sürgülü vana veya kelebek vana kullanmanızı tavsiye ederiz.


 

Emme tarafındaki su tankında vorteks oluşumunun engellenmesi


Emme borusu girişinin sıvı yüzeyine yakın olması nedeniyle vorteks oluşabilir ve pompa hava emebilir, bu durum ise pompamızda aşırı ses ve titreşim oluşumuna ve verim düşümüne sebep olabilir. Vorteks oluşumunu engellemek için boru giriş ağzının su üst seviyesine olan minimum yüksekliği (S) bulmak için aşağıdaki formülü kullanabilirsiniz.


S : metre

Q: l/s

D: metre (lüle çapı-lüle kullanmıyorsanız boru çapını alınız)

S=D+Q/D1,5/1069


 

 

Paralel çalışan pompalarda emme yapısı


Paralel çalışan pompalarda, her bir pompanın emme deposuna bağlantısının ayrı olması tercih edilmelidir. Ancak, zorunluluk nedeniyle bir kolektör ile ortak emiş yapılacak ise emme hattı ile kollektörde akış hızı 2,4 m/s’yi aşmayacak ve sabit kalacak, akış yönünde kesit kademeli olarak daralacak şekilde tasarlanmalıdır.


 

Tesisat yükünü pompa üstüne bindirmenin sakıncaları


Boru hatlarının pompa gövdesine yük bindirmesi sonucu kaplin ayarı bozulabilir. Önlem olarak emme ve basma borularının her biri ayrı ayrı, pompaya yakın yerlerden desteklenmeli veya askıya alınmalıdır. Böylece tesisattaki titreşimler de biraz azaltılmış olur.


 

Pompa sistemini devreye almadan önce yapılacaklar


Tesisatın montajı sırasında emme tankında ve borularda çapak, talaş, cüruf, conta parçası, kum, çakıl, taş gibi yabancı maddeler kalabilir. Tesisatın ilk çalıştırılmasından önce tüm boru hatları ve tankların, depoların yıkanarak yabancı maddelerden temizlenmesi gereklidir. Bu işlemlerin yapılmaması durumunda pompanız ciddi bir şekilde hasara uğrayabilir.

 


Derya Çuha

Grundfos Akademi Müdürü

 

 

Kaynaklar:

Pumping Station Design- Garr M.Jones

Centrifugal Pumps-Larry Bachus and Angel Custodio

Practical Pumping Handbook-Ross Mackay

Pump Intake Design- Hydraulic Institute

Grundfos Akademi Eğitim Notları

 

 


 

Yorumlar 

 
+4 #2 Mehmet Akif GÜL 13-11-2012 18:44
Doğrusu S=D+ ( Q/D^1,5/1069 ) olmalıydı.
Alıntı
 
 
+5 #1 İSMET 01-08-2011 11:19
merhaba...

sayın yetkili . emme hattında vorteks olmaması için yazdığınız formülün teyyidi için bir düzelme istiyoruz. formülün pay ve paydasını tayin edemiyoruz. rica etsek bize formül çubugu halinde gönderirmisiniz
Alıntı
 

Yorum ekle

Makaleler için yorum ekleyebilirsiniz


Güvenlik kodu
Yenile

 

©Pompa Akademisi

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalelerin tüm hakları Pompa Akademisi’ne aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

Ürün Tanıtımı

ModülTANK Sıvı Depolama Çözümleri

 

http://www.pompaakademisi.com/modultank_dosyalar/image001.jpg

ModülTANK her türlü sıvı depolama ihtiyacı için hızlı, ucuz ve taşınabilir seçenekler sunar.

 

Devamını oku...
 
Grundfos MP 204 Motor Koruma Ünitesi


 

Dalgıç pompalar çalıştığı ortam gereği diğer pompalara göre çok daha zor koşullar altında çalışmaktadır. Dalgıç pompalarda bir arızanın kullanıcıya olan maliyeti genellikle diğer pompalar ile kıyaslandığında çok yüksektir. Yine çalıştığı ortam gereği dalgıç pompaları ve motorlarını izlemek diğer kuru rotorlu pompalara göre hem daha zor hem de çok daha fazla önem arz etmektedir. Sorunsuz pompa kullanımı için pompayı izleyebilmek ve zamanında müdahale etmek problemlerin büyük bir kısmını çözmemizi ve bakım maliyetlerini minimize etmemizi sağlayacaktır.
Devamını oku...
 

Anketler

Santrifüj Pompa Satın Alırken Yerli Marka mı Yabancı Marka mı Tercih Ediyorsunuz?
 

Hocamız

Prof. Dr. Kirkor YALÇIN

Özgeçmişi

10.03.1939 tarihinde Kayseri ilinin Develi ilçesinde doğdu. İlk ve Ortaokulu Develi’de okudu. 1958 yılında Cağaloğlu İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. 1964 yılında İstanbul teknik Üniversite’si Makine Mühendisliği Fakültesi’nden Yüksek Mühendis olarak mezun oldu.

 

Devamını oku...

Facebook Share

Facebook'ta Paylaş

Eğitim Duyurusu

Reklam

Her Gün Bir Bilgi

Eksenel Akışlı Pompa

Pompa içerisindeki akışın tamamen eksenel olduğu, hızın radyal bileşeninin olmadığı pompalar. Akışkan mil eksenine paralel doğrultularda hareket eder. İngilizce kaynaklarda “propeller pump” olarak ta adlandırılır. Çünkü içerisinde çarktan ziyade bir fan vardır. Göreceli olarak yüksek debiler ve düşük basma yükseklikleri için kullanılır. Genellikle bir boru içerisindeki eksenel akışlı bir fandan meydana gelmiştir. Bazı türlerde çark üzerindeki kanat açıları değiştirilerek basınç/debi dengesi değiştirilebilir. Boyut olarak diğer pompalara göre çok küçüktürler. Kimya endüstrisinde büyük debilerde akışkanları hareketlendirmek için kullanılırlar. Genelde düşük basma yüksekliği olan ısıtma sistemi, nükleer tesislerde soğutma suyu sirkülasyonu gibi sirkülasyon uygulamalarında kullanılırlar.

Logo'nun Hikayesi

Pompa Akademisi Logosu, santrifüj pompaların salyangozunu andıran bir Fibonacci Spirali ve bu spirali birleştiren, çark kanatlarını andıran eğrilerden oluşmaktadır. Fibonacci Spirali, kenar uzunlukları Fibonacci Sayıları'na (1, 1, 2, 3, 5, 8...) eşit olan karelerin karşı köşelerinin birleştirilmesi ile oluşturulur.