pompaakademisi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Reklam
Anasayfa 3. Verimlilik 3.11. Elektrik Motorları İçin Yeni Verimlilik Sınıflandırmaları - 3

3.11. Elektrik Motorları İçin Yeni Verimlilik Sınıflandırmaları - 3

e-Posta

8. Avrupa ve Diğer Ülkeler

IEC 60034-30 verimlilik sınıflandırma standardının kabulü dünya ölçeğinde verimlilik sınıflandırmalarının uyumunu sağlayacaktır. Bu sayede kullanıcılar daha şeffaf ve anlaşılması kolay bilgiye ulaşma şansı elde edecektir. CEMEP/EU anlaşması düşük verimli motorların satışının azaltılması yönünde önemli bir ilk adım olsa da diğer ülkeler zorunlu anlaşmaların uygulanması ile daha iyi sonuçlar elde etmiştir. Örneğin EPAct motorlar (Avrupa’daki EFF1’in muadili) Amerika motor pazarında %70 gibi bir yaygınlık oranına sahipken Avrupa’da EFF1 motorların yaygınlık oranı %12’dir.

 

 

 

 

9. Elektrik Motorlarında CE Markası İçin Zorunlu Standart (EC/640/2009)

CE Markası zorunlulukları Elektrik motorları için ilk uygulama 16 Haziran 2011 tarihinde gerçekleşecek. Bu düzenleme 0,75 kW’tan 375 kW’a kadar değişen ve elektrik motorlarında kullanılan toplam enerjinin %90’ını kullanan asenkron motorları içeriyor. Bu motorlar öncelikle fanlarda, pompalarda ve komresörlerde bulunuyor.


Buna göre CEMEP Gönüllü Anlaşması çerçevesinde kullanılan EFF işaretleri kalktı. Daha önce 1,1 kW’tan 90 kW’a kadar değişen güçlerde 2 veya 4 kutuplu motorlar verimlerine göre EFF3, EFF2 ve EFF1 ile işaretleniyorlardı. Bu ise 1998 yılında elektrik motoru imalatçıları tarafından imzalanan CEMEP Gönüllü Anlaşmasına dayanıyordu. Anlaşma EFF3 verimlilik sınıfındaki motorların Pazar payını %50’nin altına düşürmeyi amaçlıyordu. Ayrıca anlaşmayı imzalayan üreticiler motor etiketlerinde motorun verimlilik sınıfını belirtme hakkını kazanıyorlardı.


Bu arada CEMEP Anlaşması ortadan kalktı. 3 Aralık 2009 tarihli bir deklarasyon ile CEMEP 10 Şubat 2010 tarihinden itibaren şu an kullanılan EFF1, EFF 2 logolarının kullanımının yasaklandığını duyurdu. Bu logolar aşağıdaki şekilde idi.

 

http://www.vem-group.com/eigenes/logo_eff1-eff2.jpg

 

Bu tarihten sonra verimlilik sınıflarının IEC/EN 60034-30 yeni standardına göre belirlenen aşağıdaki logolar ile belirtilmesi gerekliliğini duyurdu.

IE2, IE3 veya IE3


Ancak bu işaretlerin kullanılması hususunda halen bir zorunluluk bulunmamakta. EC 640/2009 direktifine göre bu işaretlerin zorunlu olarak kullanımı ise 16 Haziran 2011 tarihinde devreye girecek. 10 Şubat 2010 tarihi ile 16 Haziran 2011 tarihleri arasında ise motorların sınıflandırma olmadan satılması mümkün.


Kasım 2009’da Enerji kullanan ürünler (energy-using products-EuP) için Avrupa Birliği direktifi 2005/32/EC yerine Enerji İlgili Ürünler (Energy-related Product-ERP) kullanılmaya başlandı.


10. Elektrik Motorlarında Ecodesign gerekliliklerine dair 2005/32/EC Direktifinin Uygulanmasına ilişkin 22 Temmuz 2009 tarihli düzenleme.


Elektrik motorları üretim proseslerinde en çok yer tutan bileşenlerdir. Bu motorlar endüstride kullanılan elektrik enerjisinin %70’ini tüketmektedir. Bu motorların verimli kullanılması ile birlikte toplamda %20 ile %30 arasında bir iyileştirme potansiyeli mevcuttur. Bunun gerçekleşmesinde en önemli faktör verimli elektrik motorlarının kullanımıdır. Sonuç olarak elektrik motorları ecodesign gereklilikleri açısından öncelik verilmesi gereken konulardandır.


Elektrik motor sistemleri motorlar, sürücüler, pompalar veya fanlar gibi elektrik tüketen ürünlerle birlikte kullanılır. Motorlar ve değişken hızlı sürücüler bu ürünlerin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu sebeple bu düzenlemede bazı tip motorların değişken hızlı sürücülerle birlikte kullanılması gerekliliği belirtilmiştir.


Bu düzenleme şu tip motorlara uygulanmaz:


a. Tamamen su içerisinde çalışmak üzere tasarlanmış motorlar


b. Başka bir ürüne (dişli pompa, fan veya kompresor vb.) tamamen entegre olmuş motorlar veya bu üründen bağımsız olarak performans testi yapılamayan motorlar


c. Aşağıdaki koşullarda çalışmak üzere tasarlanmış motorlar:


1. Deniz seviyesinden 1000 m yukarıda çalışacak,


2. Ortam hava sıcaklığının 40 0C’yi aştığı durumlarda çalışacak,


3. Maksimum çalışma sıcaklığının 400 0C’yi aştığı durumlarda çalışacak,


4. Ortam hava sıcaklığının -15 0C’den düşük olduğu herhangi bir motor veya hava soğutmalı motorlar için 0 0C’den düşük olduğu durumlarda çalışacak,


5. Direktif 94/9/EC’de tanımlanan potansiyel patlayıcıların bulunduğu ortamda çalışacak,


Direktif 2005/32/EC’de yapılan tanımların yanı sıra aşağıdaki tanımlar da uygulanacaktır.


- Motor, aşağıdaki şartlara sahip tek hızlı, 3 fazlı 50 veya 50/60 Hz sincap kafesli asenkron motorlardır.


— 2, 4 veya 6 kutuplu


— 1000 V’a kadar


— Anma çıkış gücü 0,75 kW’tan 375 kW’a kadar


Ecodesign gereksinimleri aşağıdaki tarihler dikkate alınarak uygulanacaktır:


1. 16 Haziran 2011 tarihinden itibaren; motorlar Tablo 4’te tanımlanan IE2 verimlilik değerinden az verimliliğe sahip olamazlar.


2. 1 Ocak 2015 tarihinden itibaren; 7,5 kW-375 kW arasındaki motorlar Tablo 6’da tanımlanan IE3 verimlilik değerinden az verimliliğe sahip olamazlar veya Tablo 4’te tanımlanan IE2 verimlilik değerine sahip olurlar ve değişken hız sürücüsü ile entegre olurlar.


3. 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren; 0,75 kW-375 kW arasındaki motorlar Tablo 6’da tanımlanan IE3 verimlilik değerinden az verimliliğe sahip olamazlar veya Tablo 4’te tanımlanan IE2 verimlilik değerine sahip olurlar ve değişken hız sürücüsü ile entegre olurlar.


Uygulamanın 2. Safhası olan 1 Ocak 2015 tarihinde 7,5 kW2a kadar olan daha küçük güçte motorlar zorunluluğa dahil olmazken 3ç safha olan 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren 0,75-7,5 kW arası güçte motorlar da zorunluluğa dahil edilmektedir.


11. Motor üzerinde olması gerekli bilgiler:


16 Haziran 2011 tarihinden itibaren madde 1-12 arasında belirtilen bilgiler motor üzerinde yer alacaktır.


1. Tam, %75 ve %50 yükte motor nominal verimi  ve gerilim


2. Verimlilik sınıfı; IE2 veya IE3


3. İmal yılı


4. Üreticinin adı veya ticari markası, ticari kayıt numarası ve üreticinin yeri


5. Ürünün model numarası


6. Motorun kutup sayısı


7. Motorun anma çıkış gücü (kW)


8. Anma giriş frekansı (Hz)


9. Anma gerilimi


10. Anma hızı (rpm)


11. Demontaj, yeniden kazanım veya ömür sonunda atıkların geri dönüşümü


12. Motorun çalışmak üzere tasarlandığı koşulların aralığı:


a. Deniz seviyesinden yükseklik


b. Ortam hava sıcaklığı


c. Maksimum çalışma sıcaklığı


d. Potansiyel patlayıcı ortam


Not: Nominal minimum verimlilik motorun tam yükteki ve gerilimdeki toleranssız verimidir.


12. Türkiye’de Durum


18/4/2007 tarihinde amacı “enerjinin etkin kullanılması, israfının önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılması” olarak açıklanan 5627 sayılı ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU yürürlüğe girmiştir.


Kanuna göre Enerji verimliliği çalışmalarının ülke genelinde tüm ilgili kuruluşlar nezdinde etkin olarak yürütülmesi, sonuçlarının izlenmesi ve koordinasyonu amacıyla Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulu oluşturulur. Kurulca alınan kararların uygulanmasının takibi ve sekreterlik hizmetlerini Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü yürütmektedir.


5267 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu’na göre; Elektrik motorlarının sınıflandırılmasına ve asgarî verimlerinin belirlenmesine ilişkin usûl ve esaslar Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü ile müştereken hazırlanarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir ve asgarî sınırları sağlamayanların satışına izin verilmez.


25.10.2008 tarihli ENERJİ KAYNAKLARININ VE ENERJİNİN KULLANIMINDA VERİMLİLİĞİN ARTIRILMASINA DAİR YÖNETMELİK’e göre ise elektrik motorları için TS 3206 EN 60034-2’ye göre yapılan test sonucu verim değerinin bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-6’da verilen değerlerin üzerinde olduğunu gösteren belgelerle Genel Müdürlüğe isteğe bağlı olarak başvuran tüzel kişilere enerji verimliliği (ENVER) etiketi verilir.


Aynı Yönetmelikte “yükün değişken olduğu yerlerdeki elektrik motorlarında değişken hız sürücülerinin kullanılması, elektrik motorlarının ihtiyaca uygun kapasitede seçilmesi, yeni alımlarda verimlilik sınıfı yüksek elektrik motorlarının alımına öncelik verilmesi” Kamu kesimine ait bina ve işletmelerde enerji verimliliğinin artırılması için alınacak önlemler arasında sayılmıştır.


Aynı Yönetmeliğe ait Ek-6’da Enerji verimliliği etiketi verilecek elektrik motorlarında aranacak asgari verim değerleri aşağıdaki Tablo 8’de verilmiştir.


Çıkış Gücü (kW)

Verim (%)

1,1

83,8

1,5

85,0

2,2

86,4

3,0

87,4

4,0

88,3

5,5

89,2

7,5

90,1

11,0

91,0

15,0

91,8

18,5

92,2

22,0

92,6

30,0

93,2

37,0

93,6

45,0

93,9

55,0

94,2

75,0

94,7

90,0

95,0

≥90,0

95,0

 

Tablo 8. ENVER etiketi için minimum verim gereksinimleri

 

 

Mehmet Akif GÜL
Makine Mühendisi

 

Kaynaklar:

Elektrik Makinalarının Temelleri. Stephen J. CHAPMAN Çev: Prof. Dr. Erhan AKIN, Yrd. Doç. Dr. Ahmet ORHAN. Çağlayan Kitabevi

http://www.intertek.com/electrical/erp-directive/electric-motors/

http://www.vem-group.com/index.php?id=144&lkz=2&weiter=118

http://www.iacforum.org/iac/pdf/2008_Vitelio_Silva_Florida.pdf

http://www.whitelegg.com/products/files/Motor_Efficiency_Testing.pdf

http://www.icrepq.com/icrepq-08/resumenes/352-mantilla-summary.pdf

http://www.icrepq.com/icrepq-08/352-mantilla.pdf

http://ieeexplore.ieee.org/xpl/mostRecentIssue.jsp?punumber=9367

http://ebookee.org/IEEE-112-2004-Standard-Test-Procedure-for-Polyphase-Induction-Motors-and-Generators_406846.html

http://www.asiapacificpartnership.org/pdf/BATF/electric_motors_workshop/Motors%20WS-Electric%20Motors-almeida.pdf

http://www.rsjtechnical.com/EcoImplementingMeasures.htm

http://www.rsjtechnical.com/images/Documents/Eco_Reg_EC_640_2009_electricmotor.pdf

http://www.pdf-freedownload.com/pdf-folder/pump-pdf.php

Commission Regulation (EC) No 640/2009 implementing Directive 2005/32/EC of the European Parliament and of the Council with regard to ecodesign requirements for electric motors

 

Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik

 

 

 

 

 

Yorum ekle

Makaleler için yorum ekleyebilirsiniz


Güvenlik kodu
Yenile

 

©Pompa Akademisi

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalelerin tüm hakları Pompa Akademisi’ne aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

Ürün Tanıtımı

ModülTANK Sıvı Depolama Çözümleri

 

http://www.pompaakademisi.com/modultank_dosyalar/image001.jpg

ModülTANK her türlü sıvı depolama ihtiyacı için hızlı, ucuz ve taşınabilir seçenekler sunar.

 

Devamını oku...
 
Grundfos MP 204 Motor Koruma Ünitesi


 

Dalgıç pompalar çalıştığı ortam gereği diğer pompalara göre çok daha zor koşullar altında çalışmaktadır. Dalgıç pompalarda bir arızanın kullanıcıya olan maliyeti genellikle diğer pompalar ile kıyaslandığında çok yüksektir. Yine çalıştığı ortam gereği dalgıç pompaları ve motorlarını izlemek diğer kuru rotorlu pompalara göre hem daha zor hem de çok daha fazla önem arz etmektedir. Sorunsuz pompa kullanımı için pompayı izleyebilmek ve zamanında müdahale etmek problemlerin büyük bir kısmını çözmemizi ve bakım maliyetlerini minimize etmemizi sağlayacaktır.
Devamını oku...
 

Anketler

Santrifüj Pompa Satın Alırken Yerli Marka mı Yabancı Marka mı Tercih Ediyorsunuz?
 

Hocamız

Prof. Dr. Kirkor YALÇIN

Özgeçmişi

10.03.1939 tarihinde Kayseri ilinin Develi ilçesinde doğdu. İlk ve Ortaokulu Develi’de okudu. 1958 yılında Cağaloğlu İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. 1964 yılında İstanbul teknik Üniversite’si Makine Mühendisliği Fakültesi’nden Yüksek Mühendis olarak mezun oldu.

 

Devamını oku...

Facebook Share

Facebook'ta Paylaş

Eğitim Duyurusu

Reklam

Her Gün Bir Bilgi

Eksenel Akışlı Pompa

Pompa içerisindeki akışın tamamen eksenel olduğu, hızın radyal bileşeninin olmadığı pompalar. Akışkan mil eksenine paralel doğrultularda hareket eder. İngilizce kaynaklarda “propeller pump” olarak ta adlandırılır. Çünkü içerisinde çarktan ziyade bir fan vardır. Göreceli olarak yüksek debiler ve düşük basma yükseklikleri için kullanılır. Genellikle bir boru içerisindeki eksenel akışlı bir fandan meydana gelmiştir. Bazı türlerde çark üzerindeki kanat açıları değiştirilerek basınç/debi dengesi değiştirilebilir. Boyut olarak diğer pompalara göre çok küçüktürler. Kimya endüstrisinde büyük debilerde akışkanları hareketlendirmek için kullanılırlar. Genelde düşük basma yüksekliği olan ısıtma sistemi, nükleer tesislerde soğutma suyu sirkülasyonu gibi sirkülasyon uygulamalarında kullanılırlar.

Logo'nun Hikayesi

Pompa Akademisi Logosu, santrifüj pompaların salyangozunu andıran bir Fibonacci Spirali ve bu spirali birleştiren, çark kanatlarını andıran eğrilerden oluşmaktadır. Fibonacci Spirali, kenar uzunlukları Fibonacci Sayıları'na (1, 1, 2, 3, 5, 8...) eşit olan karelerin karşı köşelerinin birleştirilmesi ile oluşturulur.