pompaakademisi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Reklam
Anasayfa 3. Verimlilik 3.10. Elektrik Motorları İçin Yeni Verimlilik Sınıflandırmaları -2

3.10. Elektrik Motorları İçin Yeni Verimlilik Sınıflandırmaları -2

e-Posta

5. Verimli Motorların Satışını Artırmak Adına Avrupa Birliği’nde Anlaşmalar

5.1. Gönüllü Anlaşmalar CEMEP/EU

1998 yılında Avrupa Güç Elektroniği ve Elektrik Makinaları Üreticileri Komisyonu (European Committee of Manufacturers of Electrical Machines and Power Electronics (CEMEP)) ve Avrupa Komisyonu Avrupalı Üreticlerin %80’ini temsil eden 36 motor üreticisi tarafından imzalanan bir gönüllü anlaşma hazırladı. Bu anlaşma daha verimli 3-Fazlı Alternatif Akım Asenkron Motor üretilmesini amaçlıyordu. Bu anlaşmada motorlar verimliliklerine göre aşağıda belirtilen 3 şekilde sınıflandırıldı:

 

 

 

 

EFF1-Yüksek Verimli Motorlar

 

EFF2-Orta Verimli Motorlar

 

EFF3-Düşük Verimli Motorlar

 

 

kW

2 Kutuplu

4 Kutuplu

EFF 2

EFF 1

EFF 2

EFF 1

1,1

76,2

82,8

76,2

83,8

1,5

78,5

84,1

78,5

85,0

2,2

81

85,6

81,0

86,4

3

82,6

86,7

82,6

87,4

4

84,2

87,6

84,2

88,3

5,5

85,7

88,6

85,7

89,2

7,5

87,0

89,5

87,0

90,1

11

88,4

90,5

88,4

91,0

15

89,4

91,3

89,4

91,8

18,5

90,0

91,8

90,0

92,2

22

90,5

92,2

90,5

92,6

30

91,4

92,9

91,4

93,2

37

92,0

93,3

92,0

93,6

45

92,5

93,7

92,5

93,9

55

93,0

94,0

93,0

94,2

74

93,6

94,6

93,6

94,7

90

93,9

95,0

93,9

95,0

Tablo 1 CEMEP/EU Anlaşmasına göre Sınıf Tanımları

 

 

Bu sınıflandırmanın amacı gönüllü olarak üreticilerin EFF3 motor satışlarını azaltması idi. CEMEP/EU anlaşması motor verimliliğini sınıflandırmak ve etiketlendirmek anlamında çok önemli bir ilk adım idi. EFF3 motorlar yavaş yavaş Avrupa Birliği pazarından kalktı. Ancak EFF1 motorların pazardaki yeri hala çok az.

 

 

 

 

 

5.2. WEEE Direktifi (Directive 2002/96/EC)

 

Elektrik ve Elektronik ekipmanlarda kayıpları (waste electrical and electronic equipment) azaltmak için Avrupa Birliği Directive 2002/96/EC direktifini yayınladı.

 

 

 

6. Dünyanın Çeşitli Yerlerindeki Minimum Verimlilik Gerekliliklerinin Karşılaştırılması

 

 

 

Verimlilik gerekliliklerini karşılaştırmak için motor verimliliğini ölçmenin farklı metotlarının olduğu bilinmelidir. Bu test metotları çok farklı sonuçlar ortaya koyabilir ve bu sebeple verimlilik seviyeleri doğrudan karşılaştırılabilir değildir.

 

 

Dahası farklı test metotlarında ölçüm toleransları farklıdır. Ayrıca test esnasında verilen akımın frekansı da test sonuçlarını farklılaştırır. Tork değiştirilmediğinde çıkış gücü %20 oranından değiştiğinden çoğu motor 60 Hz frekansta 50 Hz frekansa göre daha fazla verimlidir.

 

 

NEMA (Amerikan Standardı) standardında motorlar IEEE 112-Metot B’ ye göre test edilir. Bu metotta çıkış mil gücü direkt olarak tork ve dönüş hızının çarpılması ile elde edilir. Çıkış mil gücü ve giriş elektrik gücü kullanılarak ta verim hesaplanır ve direkt bir metottur.

 

 

Çıkış Gücü= Tork x Dönüş Hızı

Bu metot çok doğru ölçüm cihazlarına ihtiyaç duyar.

 

 

CEMEP/EU anlaşmasına göre testler ise IEC60034-2 standardına göre yapılır ve verim hesabı kayıpların toplanması prensibine dayanır.

 

 

Bu metot direkt olmayan bir metottur ve mekanik gücün kesin bir biçimde ölçülmesine ihtiyaç kalmaz. Mekanik güç, elektrik giriş gücü ve kayıpların ölçülmesi ile bulunur.

 

Mekanik Güç= Elektrik Giriş Gücü-Kayıplar

Kabul edilen bir değer olan Stray yük kayıpları hariç bütün kayıplar ölçülür. Tam yükte stray kayıpları tüm giriş gücünün %0,5’i olarak alınır.

 

 

Verim= 1- (Güç Kayıpları/Giriş Gücü)

 

 

Yukarıda bahsedilen bu kabulden dolayı IEEE 112-B ve IEC 60034-2 ölçüm standartları ile yapılan ölçümlerde farklılık oluşur. Şekil 4’te IEEE 112-B ve IEC 34-2 test standartlarına göre testi yapılan aynı motordaki ölçüm sonuçlarındaki farklılıklar görülmektedir.

 

 

Şekil 4 IEEE 112-B ve IEC 60034-2 standartlarına göre yapılan testlerde verimlilik değerlerinin karşılaştırılması

 

 

IEC 34-2 test standardının kayıpları toplama yöntemi olduğundan fazla verim değerleri vermektedir çünkü stray yük kayıpları için verilen %0,5 değeri gerçekçi değildir. Düşük ve orta büyüklükte motorlarda stray yük kayıpları %0,5 değerinin çok üzerindedir.

 

 

Şekil 5’te ise 50 Hz ve 60 Hz frekansta çalıştırılan aynı motorun verim farklarını vermektedir. Şekilde 60 Hz frekansta motorun daha verimli çalıştığı görülmektedir.

 

 

Şekil 5 Nema Premium ve Epact Verimlilik sınıfında motorların 50 Hz ve 60 Hz frekansta verimliliklerinin karşılaştırılması

 

 

7. Dünyada Verimlilik Sınıflandırmalarının Uyumlu Hale Getirilmesi Çalışmaları

 

Daha önce de bahsedildiği gibi dünya ölçeğinde kullanılan değişik verim ölçme metotları ve verim sınıflandırmaları karışıklığa ve ticari engellere sebep olmaktadır. Bu özellikle global pazar için motor üreten üreticilere zorluklar çıkarmaktadır. Bu sebeple IEC üç fazla asenkron motorların verimlilik sınıflarını uyumlu hale getirmek için IEC 60034-30 sınıflandırma standardını geliştirmiştir. Bu standardın ikinci taslağı (2/1464/CDV) gönüllü ülkelerin %76’sı tarafından 1 Şubat 2008’de kabul edilmiştir. Bu standart aşağıdaki özelliklere sahip 50 Hz veya 60 Hz asenkron motorları kapsamaktadır:

 

 

-Gerilim 1000 V’a kadar

 

 

-Çıkış anma gücü 0,75-370 kW arasında

 

 

-2,4 ve 6 kutuplu motorlar

 

 

Şu motorlar ise hariç tutulmuştur:

 

 

-Özellikle IEC 60034-25’e göre convertör ile çalışmak üzere dizayn edilenler

 

 

-Makinadan ayrılmayan ve (pompa, fan, kompresor) gibi bir makinaya tamamen entegre olan motorlar

 

 

-Genel amaçlı olmayan bütün motorlar

 

 

 

Bu standarda göre verim ve kayıplar IEC60034-2-1 standardına göre test edilecektir. IE1 verimlilik sınıfındaki motorlar için küçük ve orta düzeydeki belirsizlikler içeren metotlar kabul edilebilirdir. Seçilen test metodu motorun dökümanında belirtilecektir. Yüksek enerji verimlilik sınıfındaki motorların testlerinde düşük belirsizlikler kabul edilebilir. Buna göre dört verimlilik standardı belirlenmiştir:

 

 

IE4- Süper Premium (Görüşülüyor)

 

IE3-Premium (NEMA Premium’a eşit)

 

IE2-Yüksek Verimli (EPACT/EFF1’e eşit)

 

IE1- Standart Verimli (EFF2’ye eşit)

 

Belirtilmemiş-Standart verimlinin altında (EFF3’e eşit)

 

 

Hakkında yeterli Pazar ve teknolojik bilgi bulunmayan IE4 (Süper Premium) verimlilik sınıfı sadece belirtilmekle yetinilmiştir. Yeni revizyonda yeni motor teknolojilerine bağlı olarak tanımlanması beklenmektedir.

 

Bu standarda göre verimlilik sınıfları Tablo 2, 3, 4, 5, 6, 7 ‘de verilmiştir.

 

 

 

 

Pn

kW

Kutup Sayısı

2

4

6

0,75

72,1

72,1

70,0

1,1

75

75,0

72,9

1,5

77,2

77,2

75,2

2,2

79,7

79,7

77,7

3

81,5

81,5

79,7

4

83,1

83,1

81,4

5,5

84,7

84,7

83,1

7,5

86,0

86,0

84,7

11

87,6

87,6

86,4

15

88,7

88,7

87,7

18,5

89,3

89,3

88,6

22

89,9

89,9

89,2

30

90,7

90,7

90,2

37

91,2

91,2

90,8

45

91,7

91,7

91,4

55

92,1

92,1

91,9

75

92,7

92,7

92,6

90

93,0

93,0

92,9

110

93,3

93,3

93,3

132

93,5

93,5

93,5

160

93,8

93,8

93,8

200 ve üstü

94

94,0

94,0

Tablo 2 Standart Verimli (IE1) motorlar için 50 Hz frekansta nominal verim değerleri

 

 

 

Pn

kW

Kutup Sayısı

2

4

6

0,75

77,0

78,0

73,0

1,1

78,5

79,0

73,5

1,5

81,0

81,5

77,0

2,2

81,5

83,0

78,5

3,7

84,5

85,0

83,5

5,5

86,0

87,0

85,0

7,5

87,5

87,5

86,0

11

87,5

88,5

89,0

15

88,5

89,5

89,5

18,5

89,5

90,5

90,2

22

89,5

91,0

91,0

30

90,2

91,7

91,7

37

91,5

92,4

91,7

45

91,7

93,0

91,7

55

92,4

93,0

92,1

75

93,0

93,2

93,0

90

93,0

93,2

93,0

110

93,0

93,5

94,1

150

94,1

94,5

94,1

185 ve üstü

94,1

94,5

94,1

Tablo 3 Standart Verimli (IE1) motorlar için 60 Hz frekansta nominal verim değerleri

 

 

Pn

kW

Kutup Sayısı

2

4

6

0,75

77,4

79,6

75,9

1,1

79,6

81,4

78,1

1,5

81,3

82,8

79,8

2,2

83,2

84,3

81,8

3

84,6

85,5

83,3

4

85,8

86,6

84,6

5,5

87,0

87,7

86,0

7,5

88,1

88,7

87,2

11

89,4

89,8

88,7

15

90,3

90,6

89,7

18,5

90,9

91,2

90,4

22

91,3

91,6

90,9

30

92,0

92,3

91,7

37

92,5

92,7

92,2

45

92,9

93,1

92,7

55

93,2

93,5

93,1

75

93,8

94,0

93,7

90

94,1

94,2

94,0

110

94,3

94,5

94,3

132

94,6

94,7

94,6

160

94,8

94,9

94,8

200 ve üstü

95,0

95,1

95,0

Tablo 4 Yüksek Verimli (IE2) motorlar için 50 Hz frekansta nominal verim değerleri

 

 

Pn

kW

Kutup Sayısı

2

4

6

0,75

75,5

82,5

80,0

1,1

82,5

84,0

85,5

1,5

84,0

84,0

86,5

2,2

85,5

87,5

87,5

3,7

87,5

87,5

87,5

5,5

88,5

89,5

89,5

7,5

89,5

89,5

89,5

11

90,2

91,0

90,2

15

90,2

91,0

90,2

18,5

91,0

92,4

91,7

22

91,0

92,4

91,7

30

91,7

93,0

93,0

37

92,4

93,0

93,0

45

93,0

93,6

93,6

55

93,0

94,1

93,6

75

93,6

94,5

94,1

90

94,5

94,5

94,1

110

94,5

95,0

95,0

150

95,0

95,0

95,0

185 ve üstü

95,4

95,0

95,0

Tablo 5 Yüksek Verimli (IE2) motorlar için 60 Hz frekansta nominal verim değerleri

 

 

 

Pn

kW

Kutup Sayısı

2

4

6

0,75

80,7

82,5

78,9

1,1

82,7

84,1

81,0

1,5

84,2

85,3

82,5

2,2

85,9

86,7

84,3

3

87,1

87,7

85,6

4

88,1

88,6

86,8

5,5

89,2

89,6

88,0

7,5

90,1

90,4

89,1

11

91,2

91,4

90,3

15

91,9

92,1

91,2

18,5

92,4

92,6

91,7

22

92,7

93,0

92,2

30

93,3

93,6

92,9

37

93,7

93,9

93,3

45

94,0

94,2

93,7

55

94,3

94,6

94,1

75

94,7

95,0

94,6

90

95,0

95,2

94,9

110

95,2

95,4

95,1

132

95,4

95,6

95,4

160

95,6

95,8

95,6

200 ve üstü

95,8

96,0

95,8

Tablo 6 Premium Verimli (IE3) motorlar için 50 Hz frekansta nominal verim değerleri

 

 

 

Pn

kW

Kutup Sayısı

2

4

6

0,75

77,0

85,5

82,5

1,1

84,0

86,5

87,5

1,5

85,5

86,5

88,5

2,2

86,5

89,5

89,5

3,7

88,5

89,5

89,5

5,5

89,5

91,7

91,0

7,5

90,2

91,7

91,0

11

91,0

92,4

91,7

15

91,0

93,0

91,7

18,5

91,7

93,6

93,0

22

91,7

93,6

93,0

30

92,4

94,1

94,1

37

93,0

94,5

94,1

45

93,6

95,0

94,5

55

93,6

95,4

94,5

75

94,1

95,4

95,0

90

95,0

95,4

95,0

110

95,0

95,8

95,8

150

95,4

96,2

95,8

185 ve üstü

95,8

96,2

95,8

Tablo 7 Premium Verimli (IE3) motorlar için 60 Hz frekansta nominal verim değerleri

 

 

Devamı...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yorum ekle

Makaleler için yorum ekleyebilirsiniz


Güvenlik kodu
Yenile

 

©Pompa Akademisi

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalelerin tüm hakları Pompa Akademisi’ne aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

Ürün Tanıtımı

ModülTANK Sıvı Depolama Çözümleri

 

http://www.pompaakademisi.com/modultank_dosyalar/image001.jpg

ModülTANK her türlü sıvı depolama ihtiyacı için hızlı, ucuz ve taşınabilir seçenekler sunar.

 

Devamını oku...
 
Grundfos MP 204 Motor Koruma Ünitesi


 

Dalgıç pompalar çalıştığı ortam gereği diğer pompalara göre çok daha zor koşullar altında çalışmaktadır. Dalgıç pompalarda bir arızanın kullanıcıya olan maliyeti genellikle diğer pompalar ile kıyaslandığında çok yüksektir. Yine çalıştığı ortam gereği dalgıç pompaları ve motorlarını izlemek diğer kuru rotorlu pompalara göre hem daha zor hem de çok daha fazla önem arz etmektedir. Sorunsuz pompa kullanımı için pompayı izleyebilmek ve zamanında müdahale etmek problemlerin büyük bir kısmını çözmemizi ve bakım maliyetlerini minimize etmemizi sağlayacaktır.
Devamını oku...
 

Anketler

Santrifüj Pompa Satın Alırken Yerli Marka mı Yabancı Marka mı Tercih Ediyorsunuz?
 

Hocamız

Prof. Dr. Kirkor YALÇIN

Özgeçmişi

10.03.1939 tarihinde Kayseri ilinin Develi ilçesinde doğdu. İlk ve Ortaokulu Develi’de okudu. 1958 yılında Cağaloğlu İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. 1964 yılında İstanbul teknik Üniversite’si Makine Mühendisliği Fakültesi’nden Yüksek Mühendis olarak mezun oldu.

 

Devamını oku...

Facebook Share

Facebook'ta Paylaş

Eğitim Duyurusu

Reklam

Her Gün Bir Bilgi

Aşınma Halkası

Pompalarda gövde ile çark arasına konan parça. Bu parça pompanın yüksek basınç ile alçak basınç bölgelerini birbirinden ayırır ve aşındığı zaman değiştirilmesi kolay ve ucuzdur. Bu parça kullanılmasaydı çark ve gövde sızdırmazlığı sağlamak için çark ve gövde birbirine çok yakın çalışmak zorunda kalırdı ve aşınmaları durumunda değiştirilmesi maliyetli olurdu.

 

Aşınma halkası aşındığında pompa iç kaçakları artar ve pompa performansı azalır.

Logo'nun Hikayesi

Pompa Akademisi Logosu, santrifüj pompaların salyangozunu andıran bir Fibonacci Spirali ve bu spirali birleştiren, çark kanatlarını andıran eğrilerden oluşmaktadır. Fibonacci Spirali, kenar uzunlukları Fibonacci Sayıları'na (1, 1, 2, 3, 5, 8...) eşit olan karelerin karşı köşelerinin birleştirilmesi ile oluşturulur.