pompaakademisi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Reklam
Anasayfa 3. Verimlilik 3.8. Pompa Optimum Çalışma Koşullarında Çalışmadığında Ne Olur?

3.8. Pompa Optimum Çalışma Koşullarında Çalışmadığında Ne Olur?

e-Posta

Bu yazıda optimum koşullarda çalışmayan bir pompanın verimlilik açısından durumunu inceleyeceğiz. Pompa optimum koşulların uzağında çalıştığında pompa büyüdükçe daha fazla enerji boşa harcanır. Bir pompa serisinde üretici, çok geniş bir debi aralığında pompa sunar. Büyük tipler 4000 GPM debiye kadar çıkar.

 


 

overall

Şekil 1


Şekil 1’deki grafik bir serideki pompaların tamamının hidrolik performanslarını göstermektedir. Her bir boyut pompa için maksimum ve minimum çark çapında basma yüksekliği-debi eğrisi gösterilir (bazen eğriyi çok karmaşık yapmamak için en küçük çark çapındaki performans gösterilmez.) Bu yaklaşık olarak pompa boyutunu belirlememize izin veren bir grafiktir. Ardından belirlediğimiz boyutta pompanın hidrolik performans eğrilerine bakarak detayları öğrenenebilir ve seçimimizi sonuçlandırabiliriz.


Başlangıç için daha küçük boyutlarda bir pompa seçelim. Örneğin, kullanıcı 140 feet basma yüksekliğine 40 GPM debi basacak bir pompa arıyorsa Şekil 1’den 1x1.5-6 boyutlarında bir pompa seçecektir (Yaklaşık çark çapı 6” tir.) Pompa çalışacaktır ancak optimum dizayn noktasında değil.


Şekil 2


Bu pompa boyutuna özel eğrilere bakarsak (Şekil 2) bu pompa %40 verimlilikle çalışacaktır (sarı çember). Bu pompanın dizayn noktasında (kırmızı işaret) verimi ise yaklaşık %58’dir, ancak pompa karşısında 140 feet basınç gördüğü için En Verimli Nokta’sının solunda çalışacaktır.


Radyal yükler, titreşim bir yana bu duruma şimdi enerji verimliliği açısından bakalım.


Bu örneğimizde güç eğrisi çalışma noktasında 4 HP eğrisidir, yaklaşık kabaca 3 kW. Eğer bu pompayı yılın 360 günü devamlı olarak çalıştırırsak ve birim enerji maliyetini 0.007 $/kWh alırsak durum ne olur?


3 (kW) x 24 (saat/gün) x 360 (gün/yıl) x 0.07 ($/kWh) = $1814


Şimdi, pompayı dizayn noktasında %58 verimlilikle çalıştırırsak ne olur? Açıktır ki bir pompa daha verimli çalışırsa daha az enerji tüketecektir. Aslında güç (ve maliyet) verimlilikle doğrudan ilintilidir.


1814 x (40/58) = $1251


Net tasarruf 1814-1251=$563 olacaktır, yani %31 daha az.


Şimdi daha büyük bir pompa gözönüne alalım. Şekil 1’den 4x6-10 H boyutlarındaki pompayı seçelim ve bu pompayı 100 feet basma yüksekliği ve 600 GPM debide çalıştıralım:


Şekil 3


Pompa yine optimum çalışma koşullarının dışında çalışacaktır. (10.25” çapında çarka sahip pompa) optimum noktasında çalışsa idi %82 verimle çalışabilecek iken seçtiğimiz çalışma noktasında %65 verimle çalışmaktadır. Şimdi maliyetler daha belirgin hale geldi. Çalışma noktasının yakınından geçen güç eğrisine gore pompanın güç tüketimi yaklaşık olarak 25 HP (19 kW). Bu durumda enerji maliyeti:


19 x 24 x 360 x 0.07 = $11.491,00


Ancak bu pompa tam verimli olarak yani %82 verimle çalışsa idi enerji maliyeti:


11491 x (65/82) = $9.108 olacaktı.


Tasarruf bu durumda 11.491,00-9.108,00=$2.382,00, yani %21 civarında olacaktı.


Şimdi daha büyük bir pompa ele alalım (8x10-17):


Şekil 4


Pompanın, optimum çalışma noktası 4000 GPM debi yerine 2000 GPM debide (280 feet basma yüksekliği) çalıştığını kabul edelim. Gerçek çalışma noktasında verim %70’tir ancak bu pompanın optimum noktasında ulaşılabilir verimi %83’tür.

 

Çalışma noktasında pompanın çektiği güç kabaca 225 HP (168 kW)’tır, bu durumda yıllık enerji faturası:

 

168 x 24 x 360 x 0.07  = $101.516,00

Verim %83 olsa idi:

 

101516  x (70/83) = $85.616,00 olacaktı.

 

Net tasarruf: 101.516,00 – 85.616,00 = $15.900,00

 

Daha büyük pompalar için tasarruf miktarı daha da fazla olacaktır.

 

Görüldüğü gibi net tasarruf miktarı pompanın gerçek çalışma noktasının optimum çalışma noktasından ne kadar uzakta olduğuna bağlı olarak değişmektedir. Maalesef bu problem sahada çalışan birçok pompa için geçerli bir durumdur. Birçok pompa yıllar once seçilmiş ve kurulmuş ve artık arzu edilen noktalarda çalışmamaktadır. Çalışma koşulları değiştikçe pompa optimum çalışma koşullarından daha da uzaklaşır. Sonuç, tam anlamıyla paranın yakılmasıdır. Yüksek yükler, mil kırılmaları gibi diğer problemlerden bahsetmiyorum bile.


Yazarın izni ile yayınlanmaktadır. Makalenin orjinaline ve sitede bulunan diğer makalelere aşağıdaki web adresinden ulaşılabilir. Birimler, yazının özü birim değiştirmeyi gerektirmediğinden Amerikan birimleri olarak bırakılmıştır.


Lev Nelik, Ph.D.,  P.E., APICS

President / Technical Director

Pumping Machinery, LLC

Atlanta, GA

Tel. 770-310-0866

Fax. 770-350-9311

e-mail: Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

web: www.PumpingMachinery.com

Çeviri:

Mehmet Akif GÜL
Makine Mühendisi

 

Yorum ekle

Makaleler için yorum ekleyebilirsiniz


Güvenlik kodu
Yenile

 

©Pompa Akademisi

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalelerin tüm hakları Pompa Akademisi’ne aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

Ürün Tanıtımı

ModülTANK Sıvı Depolama Çözümleri

 

http://www.pompaakademisi.com/modultank_dosyalar/image001.jpg

ModülTANK her türlü sıvı depolama ihtiyacı için hızlı, ucuz ve taşınabilir seçenekler sunar.

 

Devamını oku...
 
Grundfos MP 204 Motor Koruma Ünitesi


 

Dalgıç pompalar çalıştığı ortam gereği diğer pompalara göre çok daha zor koşullar altında çalışmaktadır. Dalgıç pompalarda bir arızanın kullanıcıya olan maliyeti genellikle diğer pompalar ile kıyaslandığında çok yüksektir. Yine çalıştığı ortam gereği dalgıç pompaları ve motorlarını izlemek diğer kuru rotorlu pompalara göre hem daha zor hem de çok daha fazla önem arz etmektedir. Sorunsuz pompa kullanımı için pompayı izleyebilmek ve zamanında müdahale etmek problemlerin büyük bir kısmını çözmemizi ve bakım maliyetlerini minimize etmemizi sağlayacaktır.
Devamını oku...
 

Anketler

Santrifüj Pompa Satın Alırken Yerli Marka mı Yabancı Marka mı Tercih Ediyorsunuz?
 

Hocamız

Prof. Dr. Kirkor YALÇIN

Özgeçmişi

10.03.1939 tarihinde Kayseri ilinin Develi ilçesinde doğdu. İlk ve Ortaokulu Develi’de okudu. 1958 yılında Cağaloğlu İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. 1964 yılında İstanbul teknik Üniversite’si Makine Mühendisliği Fakültesi’nden Yüksek Mühendis olarak mezun oldu.

 

Devamını oku...

Facebook Share

Facebook'ta Paylaş

Eğitim Duyurusu

Reklam

Her Gün Bir Bilgi

Aşınma Halkası

Pompalarda gövde ile çark arasına konan parça. Bu parça pompanın yüksek basınç ile alçak basınç bölgelerini birbirinden ayırır ve aşındığı zaman değiştirilmesi kolay ve ucuzdur. Bu parça kullanılmasaydı çark ve gövde sızdırmazlığı sağlamak için çark ve gövde birbirine çok yakın çalışmak zorunda kalırdı ve aşınmaları durumunda değiştirilmesi maliyetli olurdu.

 

Aşınma halkası aşındığında pompa iç kaçakları artar ve pompa performansı azalır.

Logo'nun Hikayesi

Pompa Akademisi Logosu, santrifüj pompaların salyangozunu andıran bir Fibonacci Spirali ve bu spirali birleştiren, çark kanatlarını andıran eğrilerden oluşmaktadır. Fibonacci Spirali, kenar uzunlukları Fibonacci Sayıları'na (1, 1, 2, 3, 5, 8...) eşit olan karelerin karşı köşelerinin birleştirilmesi ile oluşturulur.