pompaakademisi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Reklam
Anasayfa 5. Pompa Çeşitleri ve Konstrüksiyon 5.2.Uçtan Emişli Pompalar

5.2.Uçtan Emişli Pompalar

e-Posta

1. Uçtan Emişli Pompa Parçaları

Şekil 1

Şekil 1’de uçtan emişli bir pompanın kesit resmi ve bu resimde de önemli bazı parçalar gösterilmiştir. Uçtan emişli pompalarda emme flanşı ile basma flanşı birbirine diktir. Tesisatın durumuna göre emme ve basma hatları değişik şekillerde düzenlenebilir. Tek kademeli veya çok kademeli, kaplinli veya monoblok tipte olabilirler. Şekil 1’de gösterilen tek kademeli ve kaplinli uçtan emişli pompanın parçaları ve işlevleri şu şekildedir:

1. Gövde: Üzerinde emme ve basma flanşları, akışkanın hızını yavaşlatan salyangoz kısmı bulunur. Akışkanı emme flanşından içeri alır ve basma flanşına yönlendirir. İçerisinde çark çalışır. Genellikle sfero dökümden yapılır. Özel uygulamalarda paslanmaz çelik malzemeden de yapılabilir. Üzerinde hava alma tapaları bulunur. Pompa ilk çalıştırma anında bu tapalar açılarak pompanın içerisine akışkan geldikçe yükselen hava tahliye edilmelidir. Aksi takdirde pompa ya aza debi verir ya da hiç vermez. Bu tapalar kaldırılıp dişli bağlantıya manometre takılarak basınç ölçümü yapılabilir. Flanşlar ve gövde kalınlığı pompanın basınç sınıfına göre değişir. Flanşların delik dairesi çapı, delik çapı, bağlantıda kullanılacak cıvata ve kalınlığı basınç sınıfına göre değişir. Genellikle PN 10, PN 16, PN 25, PN 40 basınç sınıflarına göre düzenlenirler. İhtiyaç olmayan bir basınç sınıfında pompa satın almak maliyetleri artırabilir. Bazen emme hattı ile basma hattı basınç sınıfı birbirinden farklı olabilir. Basma tarafında oluşan basınç emme tarafında oluşmayacağından gövdenin emme basıncına maruz kalan kısmı emme basıncına göre düzenlenebilir. Pompanın basınç sınıfı seçilirken pompanın sadece pompanın vereceği basma yüksekliği hesaplanmamalı, emme tarafında da basınç varsa bu basınç ta hesaba katılmalıdır. Özellikle seri bağlı pompalarda bu öne çıkar. Emme kolektörüne yakın pompanın basma flanşındaki basınç göreceli olarak düşükken basma kolektörüne yakın olan pompada basma tarafı basıncı ilk pompanın 2 katı olabilir. Seri bağlı pompalar seçilirken ya iki pompa da basma kolektörüne yakın pompanın basınç sınıfında seçilmeli ya da emme kolektörü tarafındaki pompanın basınç sınıfı duruma göre düşük seçilirken basma kolektörü tarafındaki pompanın basıncı göreceli olarak yüksek seçilmelidir.

2. Aşınma Halkası: Gövde üzerinde bulunur, hem çarkı yataklar hem de pompanın yüksek basınç tarafından düşük basınç tarafına akışkanın geçmesini engeller. İkinci görevin çark tarafından sağlanması durumunda pahalı olan çark aşınacağından bu parçaya gerek duyulmuştur. Aşınma halkası aşınması durumunda fazla maliyete yol açmadan değiştirilebilir. Genellikle bronz malzemeden yapılır. Kayma özellikleri iyidir. Aşındığında pompanın yüksek basınç tarafından alçak basınç tarafına akışkan resirkülasyonu olur ve pompa debisi düşer.

3. Çark: Akışkana merkezkaç kuvvet aracılığı ile hareket verir. Çarka emme tarafından giren akışkan çark içerisinde hareket kazanır ve hızlanır ve basma tarafından çıkar, bu esnada yönü 900 değişir. Pompanın en hassas kısmıdır. Çapına ve kanatların yapısına göre pompa performansı belirlenir. Akışkan çark arasındaki sürtünmeleri azaltmak açısından yüzey pürüzlülüğünün düşük olması beklenir. Bronz veya paslanmaz çelik en yaygın çark malzemeleridir. Çark kilitleme somunu ile milin ucuna sabitlenir. Milden kama vasıtasıyla tahrik alır. Çarkın düzenli hareketi için dinamik olarak balanslanması şarttır. Balans çarkın her tarafında ağırlığın eşit dağılması anlamına gelir. Bu şekilde mil üzerinde oluşabilecek ek yükler önlenmiş olur.

4. Salmastra Gövdesi: Salmastranın sabit elemanına yataklık yapar. Şekil 1’de görülen bir tekli mekanik salmastra gövdesidir. Pompa gövdesine bağlanır. Üzerinde mekanik ve yumuşak salmastraları yağlamak için akışkan sirkülasyonu sağlayan boru hatları vardır. Çiftli salmastra uygulamalarında kostrüksiyonu değişiktir.

5. Mil: Sürücüden (genellikle elektrik motoru) aldığı hareketi çarka aktarır. Pompanın çok önemli ve sık arıza verebilen bir parçasıdır. Tahrik gücüne ve pompadaki radyal yükler dikkate alınarak iyi boyutlandırılmalıdır. Sehim yapması halinde özellikle mekanik salmastralarda ve rulmanlarda sık arızalanmaya sebep olurlar. Rulmanlar tarafından desteklenirler.

6. Rulman yatağı: Rulmanları desteklerler. Sıvı yağ veya gres yağlı rulmanlar için düzenlemeleri değişiklik arzedebilir. Sıvı yağlı sistemlerde rulman yatağının içi sıvı yağla doludur ve yağ doldurma ve boşaltma tapaları vardır. Gres yağlı rulmanlarda rulman yatakları farklılık arzeder.

7. Salmastra: Yumuşak veya mekanik çeşitleri vardır. Salmastra pompalanan akışkanın mil üzerinden dış ortama çıkmasını engeller. Mekanik salmastralar iyi seçildiğinde ve uyguladığında yumuşak salmastralara göre daha avantajlıdırlar. Ancak mildeki istenmeyen hareketlere çok duyarlıdır. Yumuşak salmastralar ise ucuz olmalarına rağmen bakımları daha zahmetlidir. Aşındıkça salmastra baskısının sıkılması gerekir. Esnekliğini kaybeden yumuşak salmastralar değiştirilirler. Mekanik salmastralar ise daha çok döner ve sabit elemanların yüzlerinin aşınması sonucu sızdırmazlıklarını yitirirler. Tamir edilemezler, arızalandıkların değiştirilmeleri gerekir.

8. Rulman Yağ Keçesi: Rulman yatağı içerisindeki yağın dış ortama kaçmasını ve dış ortamdan toz, kir gibi rulmanın çalışma şartlarını bozan etkilerin rulmana girmesini engellerler.

2. Motor-Pompa Bağlantı Çeşitleri

Uçtan emişli pompalarda pompa-motor bağlantısı 3 şekilde yapılır:

a. Kaplinsiz: Kaplinsiz bağlantı Şekil 2’de görülmektedir. Bu bağlantıda çark direkt olarak motor miline bağlanır. Pompada mil destek rulmanları yoktur. Çarkta meydana gelen yükler direkt olarak motor rulmanlarına etkir. Yapısı daha kompakttır. Yer darlığı olan yerlerde kurulum kolaylığı sağlar. Pompa üzerinde yer alan mil destek rulmanları olmadığı için motor rulmanları hariç rulman arıza ve yağlama problemi yoktur. Bu dizayn şeklinde rulman yatağı yoktur ama motor ile bağlantı için bir adaptör parça vardır.

Şekil 2

b. Kapalı Kaplinli: Esnek kaplin yerine kapalı bir kaplin vardır ve motor mili ile pompa mili bu kaplin aracılığı ile bağlanır. Kaplin bağlantısı kam ile yapılır. Bu dizaynda da motor destek rulmanları yoktur. Kaplinsiz tipten daha uzun esnek kaplinli tipten daha kısadır. (Şekil 3)

Şekil 3

c. Esnek Kaplinli: En çok kullanılan dizayndır. En uzun tiptir. Motor mili ile pompa mili esnek bir kaplin ile birbirine bağlanır. Kaplinde ara parça olarak kauçuk bir parça vardır. Bu parça motor ilk çalışma ve durma anındaki yükleri alır ve metal malzemelere başlangıçta binen yükleri azaltır. Mili desteklemek üzere diğer iki dizaynda olmayan 2 adet rulman ve rulman yatağı vardır.

Şekil 4

Mehmet Akif GÜL
Makine Mühendisi

 

Yorum ekle

Makaleler için yorum ekleyebilirsiniz


Güvenlik kodu
Yenile

 

©Pompa Akademisi

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalelerin tüm hakları Pompa Akademisi’ne aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

Ürün Tanıtımı

ModülTANK Sıvı Depolama Çözümleri

 

http://www.pompaakademisi.com/modultank_dosyalar/image001.jpg

ModülTANK her türlü sıvı depolama ihtiyacı için hızlı, ucuz ve taşınabilir seçenekler sunar.

 

Devamını oku...
 
Grundfos MP 204 Motor Koruma Ünitesi


 

Dalgıç pompalar çalıştığı ortam gereği diğer pompalara göre çok daha zor koşullar altında çalışmaktadır. Dalgıç pompalarda bir arızanın kullanıcıya olan maliyeti genellikle diğer pompalar ile kıyaslandığında çok yüksektir. Yine çalıştığı ortam gereği dalgıç pompaları ve motorlarını izlemek diğer kuru rotorlu pompalara göre hem daha zor hem de çok daha fazla önem arz etmektedir. Sorunsuz pompa kullanımı için pompayı izleyebilmek ve zamanında müdahale etmek problemlerin büyük bir kısmını çözmemizi ve bakım maliyetlerini minimize etmemizi sağlayacaktır.
Devamını oku...
 

Anketler

Santrifüj Pompa Satın Alırken Yerli Marka mı Yabancı Marka mı Tercih Ediyorsunuz?
 

Hocamız

Prof. Dr. Kirkor YALÇIN

Özgeçmişi

10.03.1939 tarihinde Kayseri ilinin Develi ilçesinde doğdu. İlk ve Ortaokulu Develi’de okudu. 1958 yılında Cağaloğlu İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. 1964 yılında İstanbul teknik Üniversite’si Makine Mühendisliği Fakültesi’nden Yüksek Mühendis olarak mezun oldu.

 

Devamını oku...

Facebook Share

Facebook'ta Paylaş

Eğitim Duyurusu

Reklam

Her Gün Bir Bilgi

Aşınma Halkası

Pompalarda gövde ile çark arasına konan parça. Bu parça pompanın yüksek basınç ile alçak basınç bölgelerini birbirinden ayırır ve aşındığı zaman değiştirilmesi kolay ve ucuzdur. Bu parça kullanılmasaydı çark ve gövde sızdırmazlığı sağlamak için çark ve gövde birbirine çok yakın çalışmak zorunda kalırdı ve aşınmaları durumunda değiştirilmesi maliyetli olurdu.

 

Aşınma halkası aşındığında pompa iç kaçakları artar ve pompa performansı azalır.

Logo'nun Hikayesi

Pompa Akademisi Logosu, santrifüj pompaların salyangozunu andıran bir Fibonacci Spirali ve bu spirali birleştiren, çark kanatlarını andıran eğrilerden oluşmaktadır. Fibonacci Spirali, kenar uzunlukları Fibonacci Sayıları'na (1, 1, 2, 3, 5, 8...) eşit olan karelerin karşı köşelerinin birleştirilmesi ile oluşturulur.