pompaakademisi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Reklam
Anasayfa 4. Uygulamalar 4.4. Santrifüj Pompanın Çalışma Noktasının Bakım Maliyetine Etkisi

4.4. Santrifüj Pompanın Çalışma Noktasının Bakım Maliyetine Etkisi

e-Posta

Performans Eğrisinin Şeklinin Pompa Seçimine Etkisi

Eğer siz de bu satırların yazarı gibi uzun süredir tesisat sektöründe çalışıyor iseniz, yeni satın aldığınız bir santrifüj pompayı tesisatınıza bağlayıp devreye aldığınızda fazla akım çektiğini ve bir teknisyenin gelerek pompa çıkışındaki vanayı kıstığını ve pompa motorunun çektiği akımın (çektiği gücün) düştüğünü çoğu kez görmüşsünüzdür.

Belki de bu pompanın çıkışında bulunan kısık vana ile birlikte yıllarca çalıştığına da şahit olmuşsunuzdur. Eğer çıkış vanasını kısıyorsak, pompanın debi ve basma yüksekliği değerlerinin sistemimiz için çok büyük olduğunu söyleyebiliriz.

GrA8195p_w HR

Neden ihtiyaçtan daha büyük pompa seçiliyor:

* Debi ve basma yüksekliği hesaplarında emniyet paylarını büyük tutmuş olabiliriz

* Debi yük profilini hesaba katmadan paralel çalışan pompalar kullanmak yerine maksimum debiyi bir veya iki adet pompa ile basmayı planlamış olabiliriz, bu durumda düşük debi ihtiyacı olduğundan vana kısmamız gerekir

* Projecinin hesabı yaparken seçtiği malzemelerin, müşteri tarafından kullanılmaması, örneğin:  Çekvalf olarak kayıp katsayısı düşük dual çekvalfi projede kullanmıştır, ancak müşteri dual yerine, sadece satın alma fiyatını düşünerek  disko çekvalf kullanmıştır ki aralarında ciddi direnç farkı vardır.

* Hesabı yapan kişi, gerekli verileri müşteriden alamamıştır, kötü senaryoya göre pompaların Q, H değerlerini belirlemiştir.

Pompanız performans eğrisinin çok solunda (A noktası) veya çok sağında (H) noktasında çalışsa ne olur?

Grafik 1 üzerindeki değerlerin açıklaması:

EVÇ     : Q=100 m3/h, H= 50 m , En verimli çalışma noktası (Verim : %80)

H          : Q=150 m3/h, H= 20 m , Performans eğrisinin en sağında olan çalışma noktası (Verim: %40)

A          : Q=  10 m3/h, H= 63 m , Performans eğrisinin en solunda olan çalışma noktası (Verim=%30)

Pompa çıkış vanasını  kıstınız ne oldu?

Diyelim ki 100 m3/h 50 m basma yüksekliğinde bir pompa sipariş ettiniz ve pompayı devreye aldınız ve pompa H noktasında çalışmaya başladı, yani 150 m3/h ve 20 m değerlerinde çalışıyor, demek ki karşı dirençler 50 m değilmiş, yani yaptığınız hesap ile pompanın tesisatta gördüğü karşı direnç birbiri ile örtüşmedi ve pompa karşısında sadece 20 m’lik direnç görüyor. Bu noktada çalışırken de fazla akım çekiyor ve çıkış vanasını kısarak pompa çalışma noktasını H (Grafik 1) noktasından EVÇ (Grafik 1) noktasına taşırsanız, pompanızı ideal çalışma bölgesinde çalıştırıyorsunuz demektir.

Bu cümleyi okur okumaz, pompayı bilen kişilerin ve eğitimlerimize katılan kişilerin, ‘’ama siz vana kısmak, boş yere enerji harcamaktır demiştiniz’’ dediklerini duyar gibiyim. Evet çok doğru, eğer vanayı kısarak 1 bar’lık direnç yarattıysanız ve saatte 100 m3 suyu transfer ediyorsanız saatte yaklaşık 3,5 kwh enerjiyi çöpe atıyorsunuz demektir, ama bugünkü makalenin konusu ‘’Pompa çalışma noktasının, pompa bakım maliyetine etkisi’’ olduğundan, enerji tasarrufu konusuna burada yer vermeyeceğim, diyeceğim tek şey; ‘’kısık bir vana gördüğünüz pompa tesisatında yüklü miktarda paranın suyla birlikte transfer edildiğidir’’.

Grafik 1 : Pompa performans eğrisi

Pompanız EVÇ Noktasının çok sağında sağında çalışırsa ne olur:

Tekrar konumuza dönersek, peki motor gücü yeterli olsaydı ve vanayı kısmasanız ne olurdu? Pompa eğrinin sağında yani H noktasında çalışabilirdi, yani pompanız EVÇ noktasının çok sağında bir noktada çalışırdı  ve bunu farketmeden yıllarca pompanızı çalıştırabilirdiniz. Bu durumda hem pompanız düşük verimli (%40) noktada çalışacak, hem de pompanın mekanik ömrünün kısalacağı bir bölgede çalıştırıyor olacaksınız. Radyal yükler artacak, titreşim artacak, belki de kavitasyon ile karşılaşacaksınız.

Pompanız EVÇ Noktasının çok solunda çalışırsa ne olur:

Veya pompanızın EVÇ noktasındaki debisine (100 m3/h)  günün sadece 6 saatinde ihtiyacınız olsaydı ve geri kalan 18 saatte sizin için 10 m3/h su yeterli olsaydı ne olurdu? Bu kez çıkış vanasını daha da fazla kısardınız ve bu sefer çalışma noktasını EVÇ noktasından A noktasına doğru taşırdınız ve 10 m3/h su ihtiyacınızı da karşılardınız. Bu durumda pompanız yine düşük verimli (%30), yani fazla enerji faturası ödediğiniz bir noktada çalışacak, hem de pompanın mekanik ömrünün çok kısalacağı bir bölgede çalıştırıyor olacaksınız.

Grafik 3 : Çalışma noktasının pompa ömrüne etkisi

Çalışma noktasına dikkat ederek bakım maliyetlerinizi yüzde 90 oranında düşürebilirsiniz:

Ancak A veya H noktalarına yakın noktalarda pompamızı sürekli olarak çalıştırdığımızda, pompanızın bakım maliyetinin, EVÇ noktasında çalışma durumuna göre yaklaşık 10 kat fazla olacağını bilmenizde fayda var. Eğer işletmenizde bulunan bir pompa sürekli olarak bakıma gidiyor, salmastra, mil, yatak, kaplin problemleri yaşıyorsanız, pompanızın çalışma noktasının EVÇ noktasının ne kadar sağında veya solunda olduğuna bakmanızda büyük bir fayda var.

Grafik 2 : En Verimli Çalışma (EVÇ) Noktasından Uzakta Çalışmanın Bakım Maliyetine Etkisi

Binalarda ve Endüstriyel Tesislerde Milyonlarca TL Tasarruf İmkanı Var:

16 yıldır pompa sektöründe olan bir kişi olarak, şunu kolaylıkla söyleyebilirim ki, işletmelerde çalışmakta olan binlerce santrifüj pompa EVÇ noktasının çok sağında veya çok solunda yıllardır çalışıyor ve işletme sahipleri, hem yüzbinlerce TL enerji kaybına uğruyor, hem de her yıl yüzbinlerce TL bakım ve yedek parça gideri ile karşılaşıyor, bunlara ilaveten beklenmedik pompa arızaları nedeni ile de üretim kayıpları da meydana geliyor.

Bu kayıpları önlemek için ne yapabiliriz?

* Pompaları devreye aldıktan sonra çalışma noktasını tespit edebiliriz

* Bu tespit edilen değerleri bir uzman ile birlikte analiz edip, çalışma noktasını EVÇ noktasına yakın yerlere taşıyabiliriz.

* Çalışma noktasını EVÇ’nin çok solunda ise pompanız çok büyük demektir, bir ufak pompa veya frekans kontrollü pompa (özellikle kapalı devre sistemlerde) düşünebiliriz

* Çalışma noktası eğrinin çok sağında ise pompayı değiştirip EVÇ noktasında çalışacak bir pompa seçebilirsiniz veya frekans kontrollü pompa(özellikle kapalı devre sistemlerde) düşünebiliriz.

Eğitimlerimize katılan TÜPRAŞ müdürlerinin dedikleri hala aklımda, size de aktarmakta fayda görüyorum:’’ Enerji tasarrufu çalışmalarının etkilerini ilk hisseden bölümlerden birisi bakım bölümüydü, bakım süreleri uzadı, yedek parça giderleri düştü.’’

Son söz: Her tesisat sisteminin kendine özgü bir çalışma şekli olduğundan bir uzman ile birlikte çalışmanızı özellikle tavsiye ediyoruz.

 

Yazarın izni ile yayınlanmaktadır.


Derya ÇUHA

Makine Mühendisi

Grundfos Pompa Müşteri Hizmetleri ve Grundfos Akademi Müdürü

 

Yorum ekle

Makaleler için yorum ekleyebilirsiniz


Güvenlik kodu
Yenile

 

©Pompa Akademisi

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalelerin tüm hakları Pompa Akademisi’ne aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

Ürün Tanıtımı

ModülTANK Sıvı Depolama Çözümleri

 

http://www.pompaakademisi.com/modultank_dosyalar/image001.jpg

ModülTANK her türlü sıvı depolama ihtiyacı için hızlı, ucuz ve taşınabilir seçenekler sunar.

 

Devamını oku...
 
Grundfos MP 204 Motor Koruma Ünitesi


 

Dalgıç pompalar çalıştığı ortam gereği diğer pompalara göre çok daha zor koşullar altında çalışmaktadır. Dalgıç pompalarda bir arızanın kullanıcıya olan maliyeti genellikle diğer pompalar ile kıyaslandığında çok yüksektir. Yine çalıştığı ortam gereği dalgıç pompaları ve motorlarını izlemek diğer kuru rotorlu pompalara göre hem daha zor hem de çok daha fazla önem arz etmektedir. Sorunsuz pompa kullanımı için pompayı izleyebilmek ve zamanında müdahale etmek problemlerin büyük bir kısmını çözmemizi ve bakım maliyetlerini minimize etmemizi sağlayacaktır.
Devamını oku...
 

Anketler

Santrifüj Pompa Satın Alırken Yerli Marka mı Yabancı Marka mı Tercih Ediyorsunuz?
 

Hocamız

Prof. Dr. Kirkor YALÇIN

Özgeçmişi

10.03.1939 tarihinde Kayseri ilinin Develi ilçesinde doğdu. İlk ve Ortaokulu Develi’de okudu. 1958 yılında Cağaloğlu İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. 1964 yılında İstanbul teknik Üniversite’si Makine Mühendisliği Fakültesi’nden Yüksek Mühendis olarak mezun oldu.

 

Devamını oku...

Facebook Share

Facebook'ta Paylaş

Eğitim Duyurusu

Reklam

Her Gün Bir Bilgi

Eksenel Akışlı Pompa

Pompa içerisindeki akışın tamamen eksenel olduğu, hızın radyal bileşeninin olmadığı pompalar. Akışkan mil eksenine paralel doğrultularda hareket eder. İngilizce kaynaklarda “propeller pump” olarak ta adlandırılır. Çünkü içerisinde çarktan ziyade bir fan vardır. Göreceli olarak yüksek debiler ve düşük basma yükseklikleri için kullanılır. Genellikle bir boru içerisindeki eksenel akışlı bir fandan meydana gelmiştir. Bazı türlerde çark üzerindeki kanat açıları değiştirilerek basınç/debi dengesi değiştirilebilir. Boyut olarak diğer pompalara göre çok küçüktürler. Kimya endüstrisinde büyük debilerde akışkanları hareketlendirmek için kullanılırlar. Genelde düşük basma yüksekliği olan ısıtma sistemi, nükleer tesislerde soğutma suyu sirkülasyonu gibi sirkülasyon uygulamalarında kullanılırlar.

Logo'nun Hikayesi

Pompa Akademisi Logosu, santrifüj pompaların salyangozunu andıran bir Fibonacci Spirali ve bu spirali birleştiren, çark kanatlarını andıran eğrilerden oluşmaktadır. Fibonacci Spirali, kenar uzunlukları Fibonacci Sayıları'na (1, 1, 2, 3, 5, 8...) eşit olan karelerin karşı köşelerinin birleştirilmesi ile oluşturulur.