pompaakademisi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Reklam

5.1. Pompa Çeşitleri

e-Posta

Aslında pompalar çok çeşitli olup, birçok karakteristik özelliklerine göre sınıflandırmak mümkündür. Bu sınıflandırmayı değişik şekillerde yapmak ta mümkündür. Biz de burada pompayı değişik özelliklerine göre sınıflandıracağız ancak bu sınıflandırma bütün pompa çeşitlerini veya bütün sınıfları kapsamayabilir ve okuyucu da kendi tecrübeleri ışığında başka isimler altında başka türlü sınıflandırmalar yapabilir.

1. Enerji değişimine göre pompalar:

a. Salyangoz pompalar: Spiral şeklindeki gittikçe genişleyen gövde yapısı sebebiyle bu adla adlandırılırlar. Salyangoz akışkanın sahip olduğu kinetik enerjiyi artan kesit alanı sayesinde basınç enerjisine çevirir. (Şekil 1) Bazı pompalarda ise akışı düzenlemek için ayrıca salyangoz gövdenin içerisinde difüzör vardır. (Şekil 2) Bazı pompalarda ise pompa miline etkiyen radyal kuvvetlerinin bileşenini azaltmak için çift salyangoz vardır. (Şekil 3)

http://www.wfdasia.com/Quickstart/ImageLib/NB_Pump_bronze.JPG

Şekil 1

 

Şekil 2

 

Şekil 3

 

b. Difüzörlü pompalar: Bu tip pompalarda çarktan çıkan akışkan difüzör kanatlarına girer ve sahip olduğu kinetik enerji bu kanatlar sayesinde basınç enerjisine dönüşür. (Şekil 4’te difüzör görülmektedir.)

http://www.poolandspa.com/catalog/images/spp-35-4633.jpg

Şekil 4

 

2. Kademe sayısına göre pompalar:

a. Tek kademeli pompalar: Pompadan istenen basma yüksekliğinin tek çark tarafından karşıladığı pompalardır. Bazı tipleri hariç genelde salyangoz gövdeye sahiptirler. (Şekil 1-5-10-14)

http://www.rbpump.com/WebPictures/crosssection1.jpg

Şekil 5

 

b. Çok kademeli pompalar: Pompadan istenen basma yüksekliğinin birden fazla çark ile sağlandığı pompalardır. Tek çarkın gerekli basma yüksekliğini veremediği durumlarda kullanılırlar. Bir kademeden diğerine geçişte difüzörlü gövde vardır. (Şekil 6)

 

http://hdpump.co.kr/product/data/STN_construction.jpg

Şekil 6

 

3. Çark tipine göre pompalar:

a. Açık çarklı pompalar: Genelde atık su uygulamalarında ve temizlenebilirlik açısından hijyen uygulamalarında kullanılırlar. Bu tip çarklarda pompanın yüksek basınçlı çıkış tarafı ile düşük basınçlı emme tarafı arasında kesin bir ayıraç olmadığı için pompa iç kaçakları fazladır ve bu sebeple de verimleri düşüktür. Tıkanmaz tipte pompalardır. Belli büyüklüğe kadar katı partikülleri pompalayabilirler. (Şekil 7)

 

http://www.keystec.com/images/impeller%20reduced%20LQ.jpg

Şekil 7

 

b. Yarı açık çarklı pompalar: Bu tip çarka sahip pompalar da atık su uygulamalarında kullanılırlar. Bu pompalarda da iç kaçaklar fazla olup verimleri göreceli olarak düşüktür. (Şekil 8)

Şekil 8

 

c. Kapalı çarklı pompalar: İçerisinden çarkın büyüklüğüne göre belirli büyüklükte katı partikül geçirebilir ancak atık su uygulamaları için uygun değildirler. Çark ile gövde arasında genellikle aşınma halkası kullanılarak çok düşük boşluklar sağlandığından iç kaçaklar azdır ve pompa verimi diğer çark tiplerine göre göreceli olarak oldukça yüksektir. (Şekil 9)

http://www.trieka.co.id/images/products/21-big.jpg

Şekil 9

 

4. Dönme eksenine göre pompalar:

a. Yatay eksenli pompalar: Pompa milinin dönme ekseni yere paraleldir. En ile boyu yüksekliğine göre fazladır. Mili, çok büyük eksenel yükler olmadıkça sadece radyal yüklere karşı yataklanır. (Şekil 1-5-6-10) Bazı yatay milli pompa kataloglarında pompanın dikey olarak ta çalışabileceği belirtilmektedir.

 

http://www.usinenouvelle.com/industry/img/ac-acx-horizontal-pump-000070440-4.jpg

Şekil 10

 

b. Dikey eksenli pompalar: Pompa milinin dönme ekseni yere diktir. Pompanın en ve boyu yüksekliğine göre azdır. Pompa milinin radyal yükler yanında eksenel yüklere karşı da yataklanması gereklidir. (Şekil 11-14) Bazı dikey milli pompalarda pompanın yatay olarak ta çalıştırılabileceği belirtilmektedir.

 

Şekil 11

 

5. Çark emiş tipine göre pompalar:

a. Tek emişli çarklı pompalar: Çark akışkana tek taraftan girer. Bu sebeple çarkta eksenel yükler meydana gelir. Bu yükler fazla ise çarkın bir yolla eksenel olarak dengelenmesi gerekir. (Şekil 12)

 

Şekil 12

 

b. Çift emişli çarklı pompalar: Akışkan çarka iki tarafından girer. Bu sebeple eksenel yükler açısından dengelenmiş bir çark tipidir. Bu tip çarklı pompalarda mil uzundur ve basılan akışla temas halindedir. Bu sebeple çift emişli çarka sahip pompalarda mil çapı zayıfsa ve yükler dengelenmemişse çok mil kesme arızası meydana gelir. Ayrıca mil basılan akışkandan korunması için mil gömlekleri ile kaplanır. Bu çarka sahip pompalarda ENPYG değeri düşüktür. Bu sebeple kavitasyon riski olan yerlerde tercih sebebidirler. (Şekil 13)

 

Şekil 13

 

6. Bağlantı tipine göre pompalar:

a. Uçtan emişli pompalar: Akışkanın pompanın en uç tarafından pompaya alınır. Farklı bir konstrüksiyon yoksa emiş hattı ile basma hattı arasında 900 açı vardır. Emiş borusu yere paralel basma borusu ise yere dik olur. (Şekil 1-10)

b. In-Line pompalar: Düz boruya bağlanan pompalardır. Giriş ve çıkış borularının eksenleri birbirine paraleldir. (Şekil 14)

 

Şekil 14

 

7. Dönüş yönüne göre pompalar:

a. Sağa dönüşlü pompalar: Motor tarafından bakıldığında sağ yönde dönen pompalardır. Aksi belirtilmedikçe pompalar bu şekilde üretilir.

b. Motor tarafından bakıldığında sola dönen pompalardır. Bu şekilde bir pompa isteniyorsa özellikle belirtilmelidir.

 

8. Özgül hızına göre pompalar:

a. Tam santrifüj pompalar: Özgül hızı 10-30 (bu rakamlar tam kesin sınırlarla ayrılmış değildir) arasında olan pompalardır. Çark içerisinde akışkana sadece radyal hız verilir.

b. Francis çarklı pompalar: Özgül hızı 55-85 (bu rakamlar tam kesin sınırlarla ayrılmış değildir) olan pompalardır.

c. Yarı eksenel pompalar: Akışkana çark içerisinde hem radyal hem de eksenel hız verilen pompalardır. Özgül hızı 85-135 (bu rakamlar tam kesin sınırlarla ayrılmış değildir)arasındadır.

d. Eksenel pompalar: Özgül hızı 135’in üzerinde olan pompalardır. Akışkan pompa içerisinde eksenel yönde hareket eder.

 

Mehmet Akif GÜL
Makine Mühendisi

 

Yorumlar 

 
+1 #4 Mehmet Akif GÜL 27-03-2013 23:03
Aşağıdaki linkte yer alan makalede sorularınıza cevap bulabileceğiniz i sanıyorum.
http://pompaakademisi.com/index.php?option=com_content&view=article&id=53:pa15&catid=44:pa-kat-temel-kavramlar&Itemid=1
Alıntı
 
 
+1 #3 erdem 23-03-2013 16:30
bilgileriniz için çok saolun.
anlamadığım bazı hususlarda yardımlarınızı rica ediyoru.

pompalar akışkana kinetik enerji vererek hızlarını artırırken aynı zamanda nasıl basınç arttırıyorlar.buradaki basınçtan kasıt hıza bağlı olan dinamik basınç mı?
giriş ve çıkış basıncı aynı olan pompa olabilir mi?nasıl?olabilirse buradaki pompa akışkanın hangi özelliğini değiştiriyor?

teşekkürler
Alıntı
 
 
+2 #2 relax 18-10-2011 10:09
tşk
Alıntı
 
 
+2 #1 adsız 08-10-2011 13:38
güzel resim
Alıntı
 

Yorum ekle

Makaleler için yorum ekleyebilirsiniz


Güvenlik kodu
Yenile

 

©Pompa Akademisi

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalelerin tüm hakları Pompa Akademisi’ne aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

Ürün Tanıtımı

ModülTANK Sıvı Depolama Çözümleri

 

http://www.pompaakademisi.com/modultank_dosyalar/image001.jpg

ModülTANK her türlü sıvı depolama ihtiyacı için hızlı, ucuz ve taşınabilir seçenekler sunar.

 

Devamını oku...
 
Grundfos MP 204 Motor Koruma Ünitesi


 

Dalgıç pompalar çalıştığı ortam gereği diğer pompalara göre çok daha zor koşullar altında çalışmaktadır. Dalgıç pompalarda bir arızanın kullanıcıya olan maliyeti genellikle diğer pompalar ile kıyaslandığında çok yüksektir. Yine çalıştığı ortam gereği dalgıç pompaları ve motorlarını izlemek diğer kuru rotorlu pompalara göre hem daha zor hem de çok daha fazla önem arz etmektedir. Sorunsuz pompa kullanımı için pompayı izleyebilmek ve zamanında müdahale etmek problemlerin büyük bir kısmını çözmemizi ve bakım maliyetlerini minimize etmemizi sağlayacaktır.
Devamını oku...
 

Anketler

Santrifüj Pompa Satın Alırken Yerli Marka mı Yabancı Marka mı Tercih Ediyorsunuz?
 

Hocamız

Prof. Dr. Kirkor YALÇIN

Özgeçmişi

10.03.1939 tarihinde Kayseri ilinin Develi ilçesinde doğdu. İlk ve Ortaokulu Develi’de okudu. 1958 yılında Cağaloğlu İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. 1964 yılında İstanbul teknik Üniversite’si Makine Mühendisliği Fakültesi’nden Yüksek Mühendis olarak mezun oldu.

 

Devamını oku...

Facebook Share

Facebook'ta Paylaş

Eğitim Duyurusu

Reklam

Her Gün Bir Bilgi

Eksenleme Ayarı

Pompa uygulamalarında, pompa mil merkezi ile tahrik motoru mil ekseninin ile aynı olması anlamına gelir. Hizasızlık eksenel açısal, veya radyal olabilir vebirçok probleme sebep olur. Çeşitli yöntemlerle giderilir. Bugün bu yöntemlerin en popüler olanı kolay ve hızlı uygulanması ve hassasiyeti sebebiyle lazerli kaplin ayarıdır. Resimde lazerli kaplin ayar cihazı ile pompa mili ile motor milinin ekseni hizalanmaktadır.

Logo'nun Hikayesi

Pompa Akademisi Logosu, santrifüj pompaların salyangozunu andıran bir Fibonacci Spirali ve bu spirali birleştiren, çark kanatlarını andıran eğrilerden oluşmaktadır. Fibonacci Spirali, kenar uzunlukları Fibonacci Sayıları'na (1, 1, 2, 3, 5, 8...) eşit olan karelerin karşı köşelerinin birleştirilmesi ile oluşturulur.