pompaakademisi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Reklam
Anasayfa

1.35. Özgül Hız

e-Posta
  1. Tanım

Özgül Hız benzerlik yasalarından çıkar ve bir pompanın basma yüksekliği, debi ve devir sayısı ile pompa çarkının tipi ile pompa eğrilerini tahmin etmemize yarar.

n: devir sayısı (dev/dk)

Q: Debi (m3/sn)

Hm: Basma Yüksekliği (mSS)

 

Özgül hız hesaplanırken kademeli pompalarda tek bir kademenin basma yüksekliği alınır. Çift emişli pompalarda ise debinin yarısı alınır. Ayrıca debi ve basma yüksekliği değerleri pompanın EVN’daki değerleridir.

 

Örnek 1: EVN’da 100 m su basınç yüküne karşı 36000 m3/h debi pompalayan 1450 devir/dakika devir sayısı olan bir pompanın özgül hızı kaçtır?

 

 

 

Örnek 2: EVN’da 240 m su basınç yüküne karşı 25 lt/sn debi pompalayan 2950 devir dakika devir sayısı olan 8 kademeli bir dalgıç pompanın özgül hızı kaçtır?

Tek bir kademenin basma yüksekliği:

 

 

 

 

  1. Özgül hıza göre çarkın genel şekli, pompa eğrileri

 

Genel olarak santrifüj pompalarda özgül hız düştükçe çark radyal halden eksenel hale döner. Tablo 1 özgül hıza göre çark çeşitlerini ve pompa eğrilerini göstermektedir.

 

 

 

 

 

 

Özgül Hız

Çark Şekli

Karakteristik Eğriler

10-30

tam santrifü

D2/D0 = 2-3,5

30-55

heliko1

D2/D0 = 1,5-2

55-85

heliko2

D2/D0 = 1,3-1,5

85-135

yarı eksenel

D2/D0 = 1,1-1,2

 

 

 

135-325

eksenel

 

Eğriler incelendiğinde özgül hızı 10-30 olan tam santrifüj pompalarda güç eğrisinin debi 0 iken en az olduğu görülür. Bu sebeple demeraj akımını azaltmak için tam santrifüj pompalarda pompa ilk yol alırken basma hattı vanası kapalı tutulmalıdır. 3-5 sn sonra vana açılmaya başlanır. Özgül hızı 30-55 ve 55-85 olan pompalar da pompanın eğrisine göre bu şekilde çalıştırılabilir.

Özgül hızı 85-135 ve 135-325 olan helikoidal ve eksenel pompalar ise debi 0 noktasında iken en yüksek gücü çekerler. Bu sebeple bu pompalarda vana açıkken yol vermek demeraj akımının daha az olmasını sağlar. Vananın açık olması da zaten pompa tesisatının normal durumudur.

 

Şekil 1

 

Şekil 1’de özgül hız ve debiye bağlı olarak ulaşılabilir verimler verilmektedir. Elbette verim pompadan pompaya ve üreticiye göre değişir ancak Şekil 1 bir örnek olması açısından verilmiştir. Şekle göre aynı özgül hızda debi arttıkça verim artmaktadır. Aynı zamanda aynı debide özgül hız arttıkça verim artmaktadır. Debi ve basma yüksekliğinin sabit olduğunu varsayarsak aynı özgül hızın artması pompa devir sayısının artmasına bağlıdır. Yani aynı debi ve basma yüksekliği için pompa devir sayısı arttıkça pompa verimi artar.

Aynı debi ve aynı devir sayısı için özgül hızın artmasının bir başka yolu basma yüksekliğinin azalmasıdır. Yani debi ve devir sayısı sabitken basma yüksekliğinin azalması ile pompa verimi artar.

Her debi için özgül hız arttıkça verim artar, maksimuma ulaşır ve özgül hızın belli bir değerinden sonra verim düşmeye başlar. Bu sebeple pompanın özgül hızı verim açısından iyi analiz edilmelidir.

 

Kaynaklar:

Hacimsel ve Santrifüj Pompalar, Prof. Dr. Kirkor YALÇIN, Çağlayan Kitabevi

 

Son Güncelleme: Çarşamba, 05 Ocak 2011 20:56  

Yorum ekle

Makaleler için yorum ekleyebilirsiniz


Güvenlik kodu
Yenile

 

©Pompa Akademisi

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalelerin tüm hakları Pompa Akademisi’ne aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

Facebook Share

Facebook'ta Paylaş

Eğitim Duyurusu

Reklam

Sıcak Haberler

Pompa Akademisi’ne Sözlük eklendi. Sözlük Bölümünde İngilizce teknik terimlerin Türkçe karşılıklarını,

Türkçe teknik terimlerin İngilizce karşılıklarını ve terimle ilgili Türkçe açıklamaları bulabilir ve arama yapabilirsiniz.