pompaakademisi

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Reklam
Anasayfa

6.4. Sızdırmazlık ve Salmastralar

e-Posta

Pompa tarafından basılan sıvının sabit pompa gövdesi ile dönen mil arasındaki aralıktan dışarıya sızmasını önlemek veya kontrol etmek, dışarıdan hava emilmesini engellemek için salmastra kullanılır. Yumuşak salmastra uygulamasında mil ile salmastranın sürtünmesiyle ısınan mili ve salmastrayı soğutmak, mil ile salmastra halkaları arasında yağlayıcı görev yaparak sürtünmeyi azaltmak için salmastra sıvısı kullanılır. Salmastranın soğutulma ve yağlanmasının pompanın bastığı sıvı ile yapılması genel bir uygulamadır. Bunun için pompa çıkışı ile salmastra kutusu arasında pompa gövdesi dışından ince bir boru ile bağlantı yapıldığı gibi pompa gövdesi içinden bir kanal ile de sızdırmazlık sıvısının salmastraya sevki sağlanır.

 

Pompa derinden emiş yapıyor ve pompa girişinde basınç negatif (vakum) ise, salmastra kutusundaki sıvı basıncı da atmosfer basıncından daha küçük olabilir. Bu taktirde, salmastraya basılan basınçlı sıvı ile dış ortamdan hava emilmesi önlenir. Pompa karşı basınçlı (cebri beslemeli) ise, salmastra kutusundaki atmosfer basıncından daha yüksek basınçtaki sıvının dış ortama kaçağı glen somunları ile kontrol edilerek kaçak akış gerekli minimum değerde tutulur.

 

 

Aşağıda belirtilen bazı çalışma koşullarında ise, salmastra sıvısı olarak doğrudan pompa çıkışından alınan ve pompa tarafından basılan sıvı yerine pompadan bağımsız olarak bir dış kaynaktan sağlanan basınçlı temiz su/sıvı kullanılmalıdır:

 

 

- Statik emme yüksekliği 5 m’den büyük ise,

- Pompa çıkış basıncı 0,7 Bar’dan küçük veya manometrik yüksekliği 7 m’den küçük ise,

- Soğutmasız sıcak su pompalarında basılan su sıcaklığı 120 0C’den büyük ise,

- Süspansiyon halinde katı madde tanecikleri içeren kumlu, çamurlu suların basılması halinde,

- Kondens pompalarında

- Yüksek sıcaklık nedeniyle buharlaşıp kristalleşen sıvıların, meyve suyu konsantresi, melas, yapışkan sıvıların basılması halinde.

 

 

Salmastra kutusundaki basıncın atmosfer basıncından çok düşük olduğu salyangozlu pompalar ile yüksek basınçlı kademeli pompaların emme tarafındaki salmastra kutusunda, salmastra halakalarının ortasına fener halkası yerleştirilerek hava emilmesi tehlikesine karşı daha etkin bir sızdırmazlık sağlanır.

 

 

Normal işletme koşullarında salmastra kaçağı dakikada 20-40 damla olmalıdır. Sıcak sıvı basılması halinde dakikada 60 damlaya kadar kaçak akışa müsaade edilebilir. Pompa çalışırken kaçak miktarı bu değerleri aşıyorsa, glen somunları karşılıklı hafifçe sıkılır (1/6 tur) ve 10 dakika sonra kaçak akış tekrar kontrol edilir. Kaçak akış hala limitlerin üzerinde ise glen somunlarını kademeli olarak hafifçe sıkma işlemi tekrar edilir. Salmastradan kaçak akış yoksa veya çok az ise, salmastra kutusu aşırı ısınıyorsa, salmastralardan duman çıkıyorsa, glen somunları çok sıkılmış demektir. Bu taktirde, salmastrada soğutma ve yağlama işlevi yerine getirilmediğinden, mil kovanı (varsa) aşırı aşınacak, milin ısınması nedeniyle mekanik sorunlar yaşanacak, küçük güçlü pompalarda motor aşırı yüklenecektir. Glen somunları gevşetildiği halde hala salmastradan kaçak yoksa veya salmastra kaçağı glen somunlarını sıkarak ayarlanamıyor ise yumuşak salmastra halkalarının tümü yenileri ile değiştirilmelidir. Su soğutmalı salmastra kutularında soğutma suyu giriş ve çıkış sıcaklıkları arasında yaklaşık 10 0C fark olmalıdır.

 

 

Zehirli, parlayıcı, uçucu, pahalı sıvıların basılmasında %100 sızdırmaz olan mekanik salmastra kullanılır. Mekanik salmastralarda tam sızdırmazlık, biri sabit diğeri pompa mili ile birlikte dönen iki düzlemsel yüzey arasında oluşan sıvı filmi ile sağlanır. Sürtmenin minimum olması için salmastra yüzeyleri pürüzsüz olup leplenerek parlatılmıştır. Mekanik salmastralar asla kuru çalıştırılmamalıdır. Aksi taktirde kuru sürtünmeyle yüzeylerde çizilme, aşınma, sürtünme ısısının neden olduğu sıcaklık artışı nedeniyle kırılma olur. Bazı özel sıvılar için çift-sıra mekanik salmastra uygulaması yapılır. Mekanik salmastra tipi ve malzemesi, basınç, sıcaklık, dönme hızı, sıvının kimyasal özellikleri dikkate alınarak saptanır. Mekanik salmastralar ayar ve bakım gerektirmez. Mekanik salmastraların ilk çalışmasında başlangıçta birkaç damla sızdırması normaldir. Ancak, bu kaçağın daha sonra kesilmesi gerekir. Çalışma esnasında mekanik salmastralardan çok az da olsa kaçak varsa değiştirilmesi gerekir. Mekanik salmastra kullanımında üretici firmanın talimatlarına uyulmalı, darbelerden, sarsıntı ve titreşimli çalışmadan kaçınılmalıdır. Salmastra yüzeyleri arasında sıvı filmi oluşturarak dolaşan sıvının çok temiz olması, toz ve her türlü yabancı katı taneciklerden arındırılmış olması gerekir.

 

 

Salmastra kutusu periyodik olarak (haftada 2-3 kez) kontrol edilmelidir. Salmastra bölgesindeki mil burcunda veya milde yivler halinde aşırı aşınma varsa mil veya burç değiştirilmelidir. Yeni salmastra halkaları takılmadan önce, glen, glen saplama ve somunları, burç, salmastra yuvası gazyağı ile iyice temizlenmelidir. Salmastra halkaları doğru uzunlukta kesildikten sonra bitişik halkaların uçlarının birleşme yerleri birbirine göre 900 veya 1800 dönmüş olarak yerlerine takılır. Eğer fener halkası kullanılıyor ise, fener halkası ile salmastra kutusunda basınçlı su/sıvı temin eden delik karşı karşıya gelmelidir. Halkaları yenilenmiş salmastralardan ilk çalıştırmada 15-20 dakika süreyle aşırı kaçak olması doğaldır. Bu süre sonunda kaçak azalmazsa glen somunları ile kaçak akış ayarlanır.

 

 

Yazarın izni ile yayınlanmaktadır.

 

 

Kaynak: Santrifüj Pompalar ve Pompa Tesisatları

 

 

Yazar:

Prof. Dr. Mete ŞEN

İstanbul Teknik Üniversitesi

Makine Fakültesi

Öğretim Üyesi

 

 

Yayıncı:

MAS POMPA SAN. A.Ş.

 

 

 

Yorumlar 

 
0 #1 uğur a 23-11-2016 19:11
teşekkürler hocam bu bilgiler işime yaradı.istanbul avcılar
Alıntı
 

Yorum ekle

Makaleler için yorum ekleyebilirsiniz


Güvenlik kodu
Yenile

 

©Pompa Akademisi

Yasal Uyarı: Yayınlanan makalelerin tüm hakları Pompa Akademisi’ne aittir. Kaynak gösterilse dahi makalenin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan makalenin bir bölümü, alıntılanan makaleye aktif link verilerek kullanılabilir.

Facebook Share

Facebook'ta Paylaş

Eğitim Duyurusu

Reklam

Sıcak Haberler

Pompa Akademisi'ne Forum eklendi. Forum'da sorularınıza çözüm bulabilir, meslektaşlarınıza yardımcı olabilirsiniz.